Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Żurawina wielkoowocowa

Vaccinium macrocarpon · Ericaceae

Inne nazwy: żurawina, żurawina amerykańska, borówka wielkożurawinowa

Żurawina wielkoowocowa to niski, zimozielony krzewinkowaty półkrzew o czerwonych, kwaśnych owocach, który w ogrodzie sprawdza się jako roślina okrywowa i owocowa. Wymaga kwaśnej, stale wilgotnej gleby i pełnego słońca, ale bez problemu znosi polskie mrozy. Przy dobrze dobranym stanowisku jest jedną z ciekawszych roślin na wilgotne, podmokłe miejsca.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Wysokie
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–24 °C, min. -34 °C
Trudność uprawy
Wymagająca
Wysokość
10–30 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda żurawina wielkoowocowa

Żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon), zwana też po prostu żurawiną lub żurawiną amerykańską, należy do rodziny wrzosowatych. To zimozielona, wieloletnia krzewinka o płożących się, wiotkich pędach, które rozrastają się za pomocą rozłogów, a ich końce wyginają się ku górze. Tempo wzrostu jest umiarkowane.

Liście są drobne, błyszczące, skórzaste i owalne, długości 1–2 cm. Wiosną mają brązowawy odcień, latem są zielone, od spodu białawe, a jesienią przebarwiają się od miedzianego po purpurowy.

Od maja do lipca pojawiają się zwisające, różowe kwiaty z czterema silnie odgiętymi, biało-różowymi płatkami, spod których wystaje stożek pręcików. Nie pachną, ale chętnie odwiedzają je pszczoły i motyle. Owoce to okrągłe, kwaśne, czerwone jagody o średnicy około 9–14 mm, dojrzewające od końca lata do późnej jesieni; zjadają je ptaki i drobne ssaki.

W naturze żurawina rośnie w Kanadzie oraz w północno-wschodniej i środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych, na kwaśnych torfowiskach, bagnach i wilgotnych, piaszczystych lub torfowych terenach. W niektórych miejscach Europy jest zdziczała. Uprawa jest raczej wymagająca.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, choć toleruje lekki półcień. Dobrym miejscem jest wilgotny, podmokły skrawek ogrodu, na przykład brzeg oczka wodnego, gdzie żurawina utworzy zwarty, niski kobierzec.

Podlewanie

Żurawina ma bardzo duże wymagania wodne i zupełnie nie znosi suszy. Podłoże powinno być stale wilgotne, a okresowe zalanie jej nie szkodzi. Szczególnie dużo wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Gdy liście brązowieją lub kurczą się, przyczyną bywa susza albo upał; pomaga stałe utrzymywanie wilgotności gleby i ściółkowanie.

Gleba

Potrzebuje gleby kwaśnej, torfowej lub piaszczystej, bogatej w materię organiczną. Odpowiednie pH mieści się w zakresie 4,0–5,2. Zbyt wysokie pH prowadzi do chlorozy żelazowej, czyli żółknięcia liści przy zielonych nerwach. Wtedy trzeba zakwasić podłoże i stosować ziemię dla roślin kwasolubnych.

Sadzenie

Sadzi się ją w kwaśnej, wilgotnej ziemi na słonecznym stanowisku, najlepiej w kwietniu, maju lub we wrześniu. Płytki, szeroko rozrastający się system korzeniowy źle znosi przesadzanie, dlatego miejsce warto wybrać od razu na stałe, a jeśli trzeba ją przenieść, robić to ostrożnie.

Nawożenie

Nawozi się ją w kwietniu i maju, gdy roślina rusza z wegetacją.

Cięcie

Przycinanie wykonuje się w marcu lub kwietniu.

Zimowanie

Żurawina jest mrozoodporna i zimuje w gruncie. Znosi temperatury do około -34°C, a typowe zimowe minimum w Polsce to około -20°C. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.

Rozmnażanie

Można ją rozmnażać z sadzonek pędowych, przez odkłady lub przez podział. Najlepszy czas to kwiecień, maj i czerwiec.

Zbiór i zastosowanie

Owoce zbiera się od września do listopada. Kwaśne jagody nadają się na sosy, galaretki, soki i do suszenia; w uprawie towarowej żurawinę prowadzi się na specjalnych polach torfowych.

Owoce i sok tradycyjnie stosuje się przy niektórych infekcjach dróg moczowych, choć dowody na skuteczność nie są jednoznaczne.

Najczęstsze problemy

Żółknące liście z zielonymi nerwami oznaczają chlorozę z powodu zbyt wysokiego pH gleby. Rozwiązaniem jest zakwaszenie podłoża i użycie ziemi dla roślin kwasolubnych.

Brązowiejące lub zasychające liście wskazują zwykle na suszę albo upał. Trzeba utrzymywać stałą wilgotność gleby i ściółkować.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Jakiej gleby potrzebuje żurawina wielkoowocowa?Kwaśnej, torfowej lub piaszczystej, bogatej w materię organiczną, o pH około 4,0–5,2. Przy zbyt wysokim pH liście żółkną, a nerwy pozostają zielone.
Czy żurawina wytrzymuje polskie zimy?Tak, jest mrozoodporna i znosi temperatury do około -34°C, więc typowe zimowe mrozy rzędu -20°C nie są dla niej problemem.
Jak często podlewać żurawinę?Gleba ma być stale wilgotna, bo żurawina nie znosi suszy. Najwięcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Kiedy zbiera się owoce żurawiny?Owoce dojrzewają od końca lata do późnej jesieni, a zbiera się je od września do listopada.
Jak rozmnożyć żurawinę?Przez sadzonki pędowe, odkłady lub podział, najlepiej od kwietnia do czerwca.
Czy żurawinę można sadzić przy oczku wodnym?Tak, lubi wilgotne i podmokłe miejsca, toleruje okresowe zalanie i dobrze rośnie na słońcu.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony