Żurawina wielkoowocowa
Vaccinium macrocarpon · Ericaceae
Inne nazwy: żurawina, żurawina amerykańska, borówka wielkożurawinowa
Żurawina wielkoowocowa to niski, zimozielony krzewinkowaty półkrzew o czerwonych, kwaśnych owocach, który w ogrodzie sprawdza się jako roślina okrywowa i owocowa. Wymaga kwaśnej, stale wilgotnej gleby i pełnego słońca, ale bez problemu znosi polskie mrozy. Przy dobrze dobranym stanowisku jest jedną z ciekawszych roślin na wilgotne, podmokłe miejsca.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Wysokie
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–24 °C, min. -34 °C
- Trudność uprawy
- Wymagająca
- Wysokość
- 10–30 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda żurawina wielkoowocowa
Żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon), zwana też po prostu żurawiną lub żurawiną amerykańską, należy do rodziny wrzosowatych. To zimozielona, wieloletnia krzewinka o płożących się, wiotkich pędach, które rozrastają się za pomocą rozłogów, a ich końce wyginają się ku górze. Tempo wzrostu jest umiarkowane.
Liście są drobne, błyszczące, skórzaste i owalne, długości 1–2 cm. Wiosną mają brązowawy odcień, latem są zielone, od spodu białawe, a jesienią przebarwiają się od miedzianego po purpurowy.
Od maja do lipca pojawiają się zwisające, różowe kwiaty z czterema silnie odgiętymi, biało-różowymi płatkami, spod których wystaje stożek pręcików. Nie pachną, ale chętnie odwiedzają je pszczoły i motyle. Owoce to okrągłe, kwaśne, czerwone jagody o średnicy około 9–14 mm, dojrzewające od końca lata do późnej jesieni; zjadają je ptaki i drobne ssaki.
W naturze żurawina rośnie w Kanadzie oraz w północno-wschodniej i środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych, na kwaśnych torfowiskach, bagnach i wilgotnych, piaszczystych lub torfowych terenach. W niektórych miejscach Europy jest zdziczała. Uprawa jest raczej wymagająca.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, choć toleruje lekki półcień. Dobrym miejscem jest wilgotny, podmokły skrawek ogrodu, na przykład brzeg oczka wodnego, gdzie żurawina utworzy zwarty, niski kobierzec.
Podlewanie
Żurawina ma bardzo duże wymagania wodne i zupełnie nie znosi suszy. Podłoże powinno być stale wilgotne, a okresowe zalanie jej nie szkodzi. Szczególnie dużo wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Gdy liście brązowieją lub kurczą się, przyczyną bywa susza albo upał; pomaga stałe utrzymywanie wilgotności gleby i ściółkowanie.
Gleba
Potrzebuje gleby kwaśnej, torfowej lub piaszczystej, bogatej w materię organiczną. Odpowiednie pH mieści się w zakresie 4,0–5,2. Zbyt wysokie pH prowadzi do chlorozy żelazowej, czyli żółknięcia liści przy zielonych nerwach. Wtedy trzeba zakwasić podłoże i stosować ziemię dla roślin kwasolubnych.
Sadzenie
Sadzi się ją w kwaśnej, wilgotnej ziemi na słonecznym stanowisku, najlepiej w kwietniu, maju lub we wrześniu. Płytki, szeroko rozrastający się system korzeniowy źle znosi przesadzanie, dlatego miejsce warto wybrać od razu na stałe, a jeśli trzeba ją przenieść, robić to ostrożnie.
Nawożenie
Nawozi się ją w kwietniu i maju, gdy roślina rusza z wegetacją.
Cięcie
Przycinanie wykonuje się w marcu lub kwietniu.
Zimowanie
Żurawina jest mrozoodporna i zimuje w gruncie. Znosi temperatury do około -34°C, a typowe zimowe minimum w Polsce to około -20°C. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.
Rozmnażanie
Można ją rozmnażać z sadzonek pędowych, przez odkłady lub przez podział. Najlepszy czas to kwiecień, maj i czerwiec.
Zbiór i zastosowanie
Owoce zbiera się od września do listopada. Kwaśne jagody nadają się na sosy, galaretki, soki i do suszenia; w uprawie towarowej żurawinę prowadzi się na specjalnych polach torfowych.
Owoce i sok tradycyjnie stosuje się przy niektórych infekcjach dróg moczowych, choć dowody na skuteczność nie są jednoznaczne.
Najczęstsze problemy
Żółknące liście z zielonymi nerwami oznaczają chlorozę z powodu zbyt wysokiego pH gleby. Rozwiązaniem jest zakwaszenie podłoża i użycie ziemi dla roślin kwasolubnych.
Brązowiejące lub zasychające liście wskazują zwykle na suszę albo upał. Trzeba utrzymywać stałą wilgotność gleby i ściółkować.





































































































