Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Pierwiosnek bezłodygowy

Primula vulgaris · Primulaceae

Inne nazwy: primula acaulis, pierwiosnka bezłodygowa, pierwiosnka bezlodygowa

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Pierwiosnek bezłodygowy, czyli prymulka (Primula vulgaris, znany też jako Primula acaulis), kwitnie wczesną wiosną pachnącymi kwiatami i zimuje w gruncie. To łatwa bylina na wilgotne, półcieniste miejsca: na przód rabaty, pod drzewa, nad wodę, a także do pojemników.

Światło
Półcień, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
5–18 °C, min. -20 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
10–30 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Pierwiosnek bezłodygowy – opis rośliny

Pierwiosnek bezłodygowy należy do rodziny pierwiosnkowatych i tworzy zwartą kępę z przyziemnej rozety liści. Liście są zielone, pomarszczone, językowate do odwrotnie jajowatych, mają 5–25 cm długości, od spodu są owłosione, a ich brzegi są karbowane lub ząbkowane. W łagodne zimy zostają zielone, dlatego roślinę uznaje się za półzimozieloną.

Pachnące, płaskie kwiaty mają 2–4 cm średnicy i wyrastają pojedynczo na krótkich, kosmatych szypułkach. Mają barwę żółtą, kremową, białą lub różową. Kwitnienie przypada na marzec–maj. Kępa rośnie w umiarkowanym tempie i osiąga około 20–30 cm szerokości.

Naturalnie występuje w zachodniej i południowej Europie, północno-zachodniej Afryce i południowo-zachodniej Azji (Bałkany, Turcja, Krym). Rośnie w widnych lasach, cienistych żywopłotach, nad brzegami strumieni, w sadach i wilgotnych lasach liściastych na próchnicznej glinie, a także na poboczach dróg i torów. Kwiaty odwiedzają trzmiele, bzygowate, chrząszcze i motyle.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Pierwiosnek rośnie od pełnego słońca po półcień, ale potrzebuje osłony przed gorącym słońcem po południu. Najlepiej wybrać miejsce przypominające jego siedlisko: pod drzewami, przy strumieniu lub w ogrodzie leśnym. Upały mu szkodzą.

Podlewanie

Ziemia powinna być stale wilgotna. Roślina jest mało odporna na suszę i źle znosi letni upał. Więcej wody potrzebuje w marcu, kwietniu i maju, czyli w czasie kwitnienia. Lipiec i sierpień to jej okres spoczynku.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsza jest próchniczna, wilgotna, a zarazem przepuszczalna ziemia. Pierwiosnek toleruje także gleby gliniaste i piaszczyste. Przesadzanie wypada w czerwcu i lipcu.

Nawożenie

Nawozi się w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego i kwitnienia.

Sadzenie

Sadzić można w marcu i kwietniu lub we wrześniu i październiku. Szyjka korzeniowa ma być na poziomie gruntu, a rośliny warto sadzić w odstępach około 25 cm. Pierwiosnek pasuje na przód rabaty, nad strumień i do ogrodu leśnego. Dobrze sprawdza się też jako roślina okrywowa.

Zimowanie

Pierwiosnek jest mrozoodporny i zimuje w gruncie. Wytrzymuje mniej więcej do –20°C, czyli typowe minimum zimowe w Europie Środkowej. W łagodne zimy liście pozostają zielone.

Rozmnażanie

Roślinę rozmnaża się przez podział kęp w czerwcu i lipcu albo z nasion. Wysiew do gruntu przypada na maj–czerwiec, a siew pod osłoną na styczeń–luty.

Kwiaty występują w dwóch formach, pin i thrum, a do zawiązania nasion potrzebne są obie. Owocem jest jajowata torebka otwierająca się klapkami, z 30–40 małymi czarnymi nasionami. Nasiona mają przydatek zjadany przez mrówki, które je roznoszą.

Problemy i szkodniki

Dziury w liściach zwykle zostawiają ślimaki. Zbieraj je ręcznie lub ustaw bariery. Więdnięcie i przypalone liście wskazują na upał i przesuszoną ziemię: przesadź roślinę w cień i pilnuj wilgoci.

Mogą pojawić się też mszyce, przędziorki i opuchlaki. Z chorób mogą wystąpić szara pleśń, zgnilizna korzeni, rdza, mączniak prawdziwy i plamistości liści.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Liście i kwiaty pierwiosnka są trujące dla kotów, psów i koni, a dla ludzi lekko trujące. Substancja trująca nie jest znana. Objawem są łagodne wymioty. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy pierwiosnek bezłodygowy jest mrozoodporny?Tak, zimuje w gruncie i wytrzymuje mniej więcej do –20°C. W łagodne zimy liście zostają zielone.
Kiedy sadzić pierwiosnek bezłodygowy?W marcu i kwietniu albo we wrześniu i październiku. Szyjka korzeniowa powinna znaleźć się na poziomie gruntu.
Jak rozmnożyć pierwiosnka?Najprościej przez podział kęp w czerwcu i lipcu. Można go też wysiać z nasion: do gruntu w maju–czerwcu albo pod osłoną w styczniu–lutym.
Dlaczego pierwiosnek więdnie latem?Zwykle przez upał i przesuszoną ziemię, bo roślina jest mało odporna na suszę. Przenieś ją w cień i utrzymuj stałą wilgoć.
Czy pierwiosnek jest trujący dla kotów i psów?Tak, liście i kwiaty są trujące dla kotów, psów i koni, a objawem są łagodne wymioty. To tylko informacja, nie porada weterynaryjna. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza.
Czy pierwiosnek bezłodygowy nadaje się na balkon?Tak, dobrze rośnie w pojemnikach. Powinien stać w półcieniu, a ziemia musi pozostać wilgotna.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony