Lilia złotogłów
Lilium martagon · Liliaceae
Inne nazwy: złotogłów, leluja
Lilia złotogłów (Lilium martagon), zwana też po prostu złotogłowem, to wysoka, w pełni mrozoodporna cebulowa bylina o pochylonych, pachnących kwiatach z podwiniętymi płatkami. Dobrze rośnie w półcieniu, na próchnicznej, przepuszczalnej glebie o odczynie obojętnym do zasadowego. Uprawa jest raczej łatwa, ale cebule rozwijają się powoli i na pełny efekt trzeba poczekać kilka lat.
- Światło
- Półcień, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–22 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1–2 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda lilia złotogłów
Lilium martagon z rodziny liliowatych występuje naturalnie w Europie i umiarkowanej Azji, od Portugalii po Mongolię, m.in. w Alpach, na Bałkanach, w Karpatach i na Syberii. Rośnie zwykle w widnych lasach, na ich skrajach i na górskich łąkach, najczęściej na glebach wapiennych.
To bylina cebulowa o prostych pędach, które osiągają zwykle od 100 do 200 cm wysokości. Eliptyczne do odwrotnie lancetowatych liście, dorastające do 16 cm długości, tworzą na łodydze okółki i od spodu bywają lekko owłosione. Pod koniec lata nadziemna część zasycha, a roślina przechodzi w spoczynek.
Kwiaty zebrane w wysokie grono mają silnie odgięte płatki o kształcie „turbanu” i ciemne plamki. Mogą być różowe, purpurowe lub białe i pachną. Na jednej roślinie może ich być nawet około 50. Kwitnienie przypada na czerwiec i lipiec. Po przekwitnieniu powstają wyprostowane torebki z wieloma płaskimi nasionami. Cebula jest łuskowata, a nad nią roślina wytwarza dodatkowe korzenie na łodydze.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Złotogłów najlepiej czuje się w świetle rozproszonym, na skraju drzew lub krzewów, w półcieniu albo na stanowisku od słonecznego do półcienistego. Ważne, by podstawa rośliny i cebula pozostawały chłodne. Zbyt głęboki cień może być przyczyną braku kwiatów, więc jeśli roślina nie kwitnie, warto sprawdzić, czy ma dość światła.
Lilia nadaje się do ogrodu i na rabaty naturalistyczne. Do uprawy na balkonie nie jest polecana.
Podlewanie
W sezonie wegetacyjnym podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale bez zastoju wody. Więcej wody roślina potrzebuje od kwietnia do czerwca, gdy rośnie i zawiązuje pąki. Wilgotność powietrza powinna być umiarkowana, co w ogrodzie zwykle nie wymaga żadnych zabiegów.
Gleba
Najlepsza jest gleba próchniczna, gliniasta, wilgotna, a przy tym dobrze przepuszczalna, o odczynie obojętnym do zasadowego (pH około 6,5–8). Jest to zgodne z naturalnymi siedliskami na podłożu wapiennym. Cebule przesadza się lub przenosi we wrześniu i październiku.
Sadzenie
Cebule sadzi się jesienią, od września do listopada, na głębokość równą mniej więcej trzykrotnej wysokości cebuli. Miejsce powinno zapewniać chłód wokół korzeni. Roślina zadomawia się wolno, dlatego nie należy jej niepotrzebnie przesadzać.
Nawożenie
Nawozić warto na wiosnę, w marcu i kwietniu, gdy roślina zaczyna rosnąć.
Przycinanie
Pędy tnie się dopiero po tym, jak liście zżółkną, czyli we wrześniu lub październiku. Usuwanie przekwitłych kwiatów nie jest konieczne, a pozostawione torebki dają nasiona.
Zimowanie
Lilia jest w pełni mrozoodporna i w polskich warunkach zimuje w gruncie. Wystarczy lekko ją okryć ściółką.
Rozmnażanie
Złotogłów można rozmnażać z nasion, z cebulek przybyszowych, z bocznych cebul przybyszowych oraz przez podział. Prace te wykonuje się zwykle we wrześniu i październiku. Nasiona wysiewa się w październiku i listopadzie. Siewki kwitną dopiero po kilku latach.
Szkodniki i choroby
Do szkodników należą kogutek liliowy, mszyce, ślimaki i nornice. Kogutka liliowego rozpoznaje się po czerwonych chrząszczach i objedzonych liściach. Dorosłe osobniki i larwy zbiera się ręcznie.
W mokrą pogodę na liściach może pojawić się szara pleśń (botrytis). Pomaga poprawa przewiewności i usunięcie porażonych części. Możliwa jest także fuzarioza cebul oraz wirus lilii.
Jeśli roślina nie kwitnie, przyczyną bywa młody wiek siewek albo zbyt duży cień. Trzeba wtedy poczekać kilka lat i zapewnić więcej światła.
Zastosowanie
Lilia złotogłów jest rośliną miododajną, chętnie odwiedzaną przez owady zapylające. Nadaje się także na kwiat cięty.




































































































