Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Lilia złotogłów

Lilium martagon · Liliaceae

Inne nazwy: złotogłów, leluja

Lilia złotogłów (Lilium martagon), zwana też po prostu złotogłowem, to wysoka, w pełni mrozoodporna cebulowa bylina o pochylonych, pachnących kwiatach z podwiniętymi płatkami. Dobrze rośnie w półcieniu, na próchnicznej, przepuszczalnej glebie o odczynie obojętnym do zasadowego. Uprawa jest raczej łatwa, ale cebule rozwijają się powoli i na pełny efekt trzeba poczekać kilka lat.

Światło
Półcień, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–22 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
1–2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda lilia złotogłów

Lilium martagon z rodziny liliowatych występuje naturalnie w Europie i umiarkowanej Azji, od Portugalii po Mongolię, m.in. w Alpach, na Bałkanach, w Karpatach i na Syberii. Rośnie zwykle w widnych lasach, na ich skrajach i na górskich łąkach, najczęściej na glebach wapiennych.

To bylina cebulowa o prostych pędach, które osiągają zwykle od 100 do 200 cm wysokości. Eliptyczne do odwrotnie lancetowatych liście, dorastające do 16 cm długości, tworzą na łodydze okółki i od spodu bywają lekko owłosione. Pod koniec lata nadziemna część zasycha, a roślina przechodzi w spoczynek.

Kwiaty zebrane w wysokie grono mają silnie odgięte płatki o kształcie „turbanu” i ciemne plamki. Mogą być różowe, purpurowe lub białe i pachną. Na jednej roślinie może ich być nawet około 50. Kwitnienie przypada na czerwiec i lipiec. Po przekwitnieniu powstają wyprostowane torebki z wieloma płaskimi nasionami. Cebula jest łuskowata, a nad nią roślina wytwarza dodatkowe korzenie na łodydze.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Złotogłów najlepiej czuje się w świetle rozproszonym, na skraju drzew lub krzewów, w półcieniu albo na stanowisku od słonecznego do półcienistego. Ważne, by podstawa rośliny i cebula pozostawały chłodne. Zbyt głęboki cień może być przyczyną braku kwiatów, więc jeśli roślina nie kwitnie, warto sprawdzić, czy ma dość światła.

Lilia nadaje się do ogrodu i na rabaty naturalistyczne. Do uprawy na balkonie nie jest polecana.

Podlewanie

W sezonie wegetacyjnym podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale bez zastoju wody. Więcej wody roślina potrzebuje od kwietnia do czerwca, gdy rośnie i zawiązuje pąki. Wilgotność powietrza powinna być umiarkowana, co w ogrodzie zwykle nie wymaga żadnych zabiegów.

Gleba

Najlepsza jest gleba próchniczna, gliniasta, wilgotna, a przy tym dobrze przepuszczalna, o odczynie obojętnym do zasadowego (pH około 6,5–8). Jest to zgodne z naturalnymi siedliskami na podłożu wapiennym. Cebule przesadza się lub przenosi we wrześniu i październiku.

Sadzenie

Cebule sadzi się jesienią, od września do listopada, na głębokość równą mniej więcej trzykrotnej wysokości cebuli. Miejsce powinno zapewniać chłód wokół korzeni. Roślina zadomawia się wolno, dlatego nie należy jej niepotrzebnie przesadzać.

Nawożenie

Nawozić warto na wiosnę, w marcu i kwietniu, gdy roślina zaczyna rosnąć.

Przycinanie

Pędy tnie się dopiero po tym, jak liście zżółkną, czyli we wrześniu lub październiku. Usuwanie przekwitłych kwiatów nie jest konieczne, a pozostawione torebki dają nasiona.

Zimowanie

Lilia jest w pełni mrozoodporna i w polskich warunkach zimuje w gruncie. Wystarczy lekko ją okryć ściółką.

Rozmnażanie

Złotogłów można rozmnażać z nasion, z cebulek przybyszowych, z bocznych cebul przybyszowych oraz przez podział. Prace te wykonuje się zwykle we wrześniu i październiku. Nasiona wysiewa się w październiku i listopadzie. Siewki kwitną dopiero po kilku latach.

Szkodniki i choroby

Do szkodników należą kogutek liliowy, mszyce, ślimaki i nornice. Kogutka liliowego rozpoznaje się po czerwonych chrząszczach i objedzonych liściach. Dorosłe osobniki i larwy zbiera się ręcznie.

W mokrą pogodę na liściach może pojawić się szara pleśń (botrytis). Pomaga poprawa przewiewności i usunięcie porażonych części. Możliwa jest także fuzarioza cebul oraz wirus lilii.

Jeśli roślina nie kwitnie, przyczyną bywa młody wiek siewek albo zbyt duży cień. Trzeba wtedy poczekać kilka lat i zapewnić więcej światła.

Zastosowanie

Lilia złotogłów jest rośliną miododajną, chętnie odwiedzaną przez owady zapylające. Nadaje się także na kwiat cięty.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy lilia złotogłów jest mrozoodporna?Tak, jest w pełni mrozoodporna i zimuje w gruncie. Wystarczy lekko ją przykryć ściółką.
Kiedy sadzić cebule lilii złotogłów?Jesienią, od września do listopada, na głębokość około trzykrotnej wysokości cebuli. Warto wybrać miejsce, w którym korzenie pozostaną chłodne.
Dlaczego lilia złotogłów nie kwitnie?Najczęściej to młode siewki albo zbyt duży cień. Trzeba poczekać kilka lat i zapewnić jaśniejsze stanowisko.
Kiedy kwitnie złotogłów?W czerwcu i lipcu. Kwiaty są pachnące i mogą być różowe, purpurowe lub białe.
Czy lilia złotogłów jest trująca dla kotów i psów?Może być toksyczna: dla kotów jest silnie trująca, dla psów łagodnie. Najlepiej trzymać ją poza zasięgiem zwierząt; to informacja ogólna, a nie porada weterynaryjna.
Jaka gleba jest najlepsza dla lilii złotogłów?Próchniczna, wilgotna, ale dobrze przepuszczalna, o odczynie obojętnym do zasadowego (pH około 6,5–8).
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony