Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Prawoślaz

Althaea officinalis · Malvaceae

Inne nazwy: prawoślaz lekarski, prawoślaz lekarski nasiona

Prawoślaz (Althaea officinalis), zwany też prawoślazem lekarskim, to wysoka bylina o szarawych, aksamitnych liściach i bladoróżowych kwiatach. Lubi wilgotne, słoneczne miejsca i bez problemu znosi polskie zimy. Dobrze sprawdza się przy oczku wodnym, na wilgotnej rabacie i w ogrodzie ziołowym.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
12–25 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
1–1,8 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda prawoślaz

Prawoślaz należy do rodziny ślazowatych (Malvaceae). Występuje dziko w Europie, zachodniej Azji i Afryce Północnej, od Algierii i krajów śródziemnomorskich przez Europę Środkową po Kazachstan i Ałtaj. Rośnie na wilgotnych łąkach, słonych bagnach, brzegach rzek i w rowach, często blisko wybrzeża lub na glebach o podwyższonym zasoleniu.

To bylina zielna, której nadziemna część jesienią zamiera, a wiosną odbija. Tworzy wzniesioną kępę o wysokości zwykle 100–180 cm, z niewielką liczbą bocznych pędów, miękko owłosioną na całej powierzchni. Liście są skrętoległe, szeroko trójkątne do owalnych, z 3–5 płytkimi klapami i ząbkowanym brzegiem, pokryte miękkimi szarymi włoskami. Roślina rośnie w umiarkowanym tempie.

Kwiaty, jasnolilioworóżowe i pięciopłatkowe, zebrane są w wiechy w kątach liści i na szczycie pędu. Mają klapowany podkreławek i purpurową rurkę pręcikową. Nie pachną. Kwitnienie trwa od lipca do września. Owoc to płaska, okrągła rozłupnia o średnicy około 1 cm, rozpadająca się na około 20 nerkowatych rozłupek. Korzeń jest gruby, długi, zwężający się ku dołowi, jasnożółtawy, w środku twardy i włóknisty.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej czuje się w pełnym słońcu, ale znosi też lekkie zacienienie. Ponieważ osiąga nawet 180 cm, potrzebuje sporo miejsca i najlepiej wygląda z tyłu rabaty lub nad wodą. Łatwo go uprawiać, a kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i inne owady zapylające.

Podlewanie

Prawoślaz pochodzi z wilgotnych siedlisk, więc gleba powinna być stale równomiernie wilgotna. Słabo znosi suszę, dlatego w upalne miesiące, czyli od czerwca do sierpnia, należy go podlewać wyraźnie obficiej.

Gleba

Najlepsza jest wilgotna, żyzna glina, bogata w próchnicę i zatrzymująca wodę. Roślina toleruje gleby wapienne i pewne zasolenie, a optymalne pH wynosi mniej więcej 6,5–8,0, czyli od lekko kwaśnego po zasadowe.

Nawożenie

Nawozić warto raz, w kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.

Sadzenie

Sadzi się go wiosną, w kwietniu lub w maju, na słonecznym, wilgotnym stanowisku z zapasem miejsca na wysoki wzrost.

Przycinanie

Pędy tnie się do ziemi późną jesienią, w listopadzie, albo wczesną wiosną, w marcu.

Zimowanie

Prawoślaz jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około -25°C. Zimą (od listopada do lutego) odpoczywa, nadziemna część zamiera, a wiosną roślina wypuszcza nowe pędy. Dodatkowa osłona nie jest potrzebna.

Rozmnażanie

Prawoślaz można rozmnażać z nasion, przez podział kęp, z sadzonek pędowych oraz z sadzonek korzeniowych. Nasiona wysiewa się do gruntu w marcu i kwietniu, a na rozsadę w pomieszczeniu w lutym i marcu. Podział i sadzonki wykonuje się w marcu, kwietniu lub w październiku.

Choroby

Prawoślaz bywa porażany przez rdzę malwową i mączniaka prawdziwego. Warto obserwować liście, zwłaszcza w sezonie wegetacyjnym.

Zbiór i zastosowanie

Prawoślaz jest rośliną jadalną. Wykorzystuje się młode liście, pąki kwiatowe i korzenie. Młode liście można gotować, pąki marynować, a gotowane korzenie kandyzować. Woda po gotowaniu daje się ubijać jak białko jaj. Zbiory przypadają na czerwiec, lipiec, wrzesień i październik.

Liść, kwiat i korzeń tradycyjnie stosowano do łagodzenia podrażnionych błon śluzowych i bólu gardła.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy siać prawoślaz?Do gruntu w marcu i kwietniu. Na rozsadę w pomieszczeniu można wysiewać nasiona w lutym i marcu, a rozsadę wysadzać w kwietniu lub maju.
Jak wysoki jest prawoślaz lekarski?Zwykle osiąga 100–180 cm i tworzy wzniesioną kępę, dlatego potrzebuje sporo miejsca.
Czy prawoślaz jest mrozoodporny?Tak, wytrzymuje temperatury do około -25°C. Na zimę nadziemna część zamiera, a wiosną roślina odbija.
Kiedy kwitnie prawoślaz?Od lipca do września. Kwiaty są jasnolilioworóżowe i przyciągają pszczoły oraz inne owady zapylające.
Jakie stanowisko lubi prawoślaz?Słoneczne lub lekko ocienione, z wilgotną, żyzną glebą. Dobrze rośnie też przy wodzie.
Kiedy przycinać prawoślaz?Pędy ścina się do ziemi w listopadzie lub w marcu.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony