Prawoślaz
Althaea officinalis · Malvaceae
Inne nazwy: prawoślaz lekarski, prawoślaz lekarski nasiona
Prawoślaz (Althaea officinalis), zwany też prawoślazem lekarskim, to wysoka bylina o szarawych, aksamitnych liściach i bladoróżowych kwiatach. Lubi wilgotne, słoneczne miejsca i bez problemu znosi polskie zimy. Dobrze sprawdza się przy oczku wodnym, na wilgotnej rabacie i w ogrodzie ziołowym.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 12–25 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1–1,8 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda prawoślaz
Prawoślaz należy do rodziny ślazowatych (Malvaceae). Występuje dziko w Europie, zachodniej Azji i Afryce Północnej, od Algierii i krajów śródziemnomorskich przez Europę Środkową po Kazachstan i Ałtaj. Rośnie na wilgotnych łąkach, słonych bagnach, brzegach rzek i w rowach, często blisko wybrzeża lub na glebach o podwyższonym zasoleniu.
To bylina zielna, której nadziemna część jesienią zamiera, a wiosną odbija. Tworzy wzniesioną kępę o wysokości zwykle 100–180 cm, z niewielką liczbą bocznych pędów, miękko owłosioną na całej powierzchni. Liście są skrętoległe, szeroko trójkątne do owalnych, z 3–5 płytkimi klapami i ząbkowanym brzegiem, pokryte miękkimi szarymi włoskami. Roślina rośnie w umiarkowanym tempie.
Kwiaty, jasnolilioworóżowe i pięciopłatkowe, zebrane są w wiechy w kątach liści i na szczycie pędu. Mają klapowany podkreławek i purpurową rurkę pręcikową. Nie pachną. Kwitnienie trwa od lipca do września. Owoc to płaska, okrągła rozłupnia o średnicy około 1 cm, rozpadająca się na około 20 nerkowatych rozłupek. Korzeń jest gruby, długi, zwężający się ku dołowi, jasnożółtawy, w środku twardy i włóknisty.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej czuje się w pełnym słońcu, ale znosi też lekkie zacienienie. Ponieważ osiąga nawet 180 cm, potrzebuje sporo miejsca i najlepiej wygląda z tyłu rabaty lub nad wodą. Łatwo go uprawiać, a kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i inne owady zapylające.
Podlewanie
Prawoślaz pochodzi z wilgotnych siedlisk, więc gleba powinna być stale równomiernie wilgotna. Słabo znosi suszę, dlatego w upalne miesiące, czyli od czerwca do sierpnia, należy go podlewać wyraźnie obficiej.
Gleba
Najlepsza jest wilgotna, żyzna glina, bogata w próchnicę i zatrzymująca wodę. Roślina toleruje gleby wapienne i pewne zasolenie, a optymalne pH wynosi mniej więcej 6,5–8,0, czyli od lekko kwaśnego po zasadowe.
Nawożenie
Nawozić warto raz, w kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Sadzenie
Sadzi się go wiosną, w kwietniu lub w maju, na słonecznym, wilgotnym stanowisku z zapasem miejsca na wysoki wzrost.
Przycinanie
Pędy tnie się do ziemi późną jesienią, w listopadzie, albo wczesną wiosną, w marcu.
Zimowanie
Prawoślaz jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około -25°C. Zimą (od listopada do lutego) odpoczywa, nadziemna część zamiera, a wiosną roślina wypuszcza nowe pędy. Dodatkowa osłona nie jest potrzebna.
Rozmnażanie
Prawoślaz można rozmnażać z nasion, przez podział kęp, z sadzonek pędowych oraz z sadzonek korzeniowych. Nasiona wysiewa się do gruntu w marcu i kwietniu, a na rozsadę w pomieszczeniu w lutym i marcu. Podział i sadzonki wykonuje się w marcu, kwietniu lub w październiku.
Choroby
Prawoślaz bywa porażany przez rdzę malwową i mączniaka prawdziwego. Warto obserwować liście, zwłaszcza w sezonie wegetacyjnym.
Zbiór i zastosowanie
Prawoślaz jest rośliną jadalną. Wykorzystuje się młode liście, pąki kwiatowe i korzenie. Młode liście można gotować, pąki marynować, a gotowane korzenie kandyzować. Woda po gotowaniu daje się ubijać jak białko jaj. Zbiory przypadają na czerwiec, lipiec, wrzesień i październik.
Liść, kwiat i korzeń tradycyjnie stosowano do łagodzenia podrażnionych błon śluzowych i bólu gardła.






























































































