Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Oman wielki

Inula helenium · Asteraceae

Inne nazwy: oman prawdziwy

Oman wielki, zwany też omanem prawdziwym, to okazała bylina o ogromnych liściach i żółtych koszyczkach kwiatowych podobnych do stokrotek. Jest w pełni mrozoodporny i w naszym klimacie zimuje w gruncie bez osłon. Trzeba tylko pamiętać, że szybko rośnie i się rozrasta.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
12–24 °C, min. -35 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,9–2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda oman wielki

Oman wielki (Inula helenium, także oman prawdziwy) należy do rodziny astrowatych. To wysoka, krzepka bylina o prosto wzniesionym pokroju. W pierwszym roku tworzy przyziemną rozetę dużych liści, a pęd kwiatowy wyrasta dopiero w drugim roku.

Liście są ząbkowane i mogą mieć 30 cm długości lub więcej. Dolne wyrastają na ogonkach, górne obejmują łodygę. Z wierzchu są zielone, od spodu wełniste i białawe.

Latem pojawiają się żółte, czasem pomarańczowawe koszyczki o średnicy około 5 cm lub większe, z wieloma wąskimi kwiatami języczkowatymi wokół środkowego dysku. Po kwitnieniu powstają brązowe niełupki z kępką drobnych włosków. Korzeń jest gruby, rozgałęziony, śluzowaty, gorzki w smaku i pachnie kamforą.

W naturze roślina rośnie w strefie umiarkowanej Eurazji, od Bałkanów, Włoch i Grecji przez Turcję i Kaukaz po Azję Środkową. Spotyka się ją na wilgotnych łąkach, przy drogach, na miedzach i na terenach ruderalnych.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale znosi także półcień. Roślina szybko rośnie i jest duża, więc potrzebuje sporo miejsca oraz głębokiego, swobodnego miejsca dla korzeni. Dobrze sprawdza się na tyłach rabaty lub przy wilgotniejszym skraju ogrodu.

Podlewanie

Oman lubi równomiernie wilgotne podłoże. Warto podlewać go regularnie, a szczególnie obficie w czerwcu, lipcu i sierpniu, gdy roślina jest w pełni wzrostu.

Gleba

Najlepsza jest głęboka, wilgotna i żyzna gleba, przepuszczalna, ale nieprzesychająca. Dobrze znosi też gleby gliniaste i próchnicze. Odczyn może mieścić się w przedziale mniej więcej od pH 5,5 do 8.

Nawożenie

Nawozić najlepiej wiosną, w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.

Cięcie

Nadziemna część zamiera na zimę. Przycinanie wykonuje się w listopadzie. Jeśli nie chcesz, by roślina się rozsiewała, usuwaj przekwitające kwiaty, zanim zawiążą nasiona.

Sadzenie

Sadzenie w gruncie najlepiej wykonać w kwietniu, maju lub we wrześniu. Wybierz miejsce, w którym rozrost nie będzie przeszkadzał, albo ogranicz korzenie barierą. Nasiona wysiewa się w marcu, kwietniu lub w październiku, a pod osłonami w lutym i marcu.

W pierwszym roku roślina zwykle nie kwitnie. Kwiaty pojawiają się w drugim roku, w lipcu, sierpniu i wrześniu.

Zimowanie

Oman wielki jest w pełni mrozoodporny i znosi mrozy do około -35°C, a typowe zimowe minimum w naszym klimacie to około -20°C. Na zimę roślina zamiera do korzenia i wiosną odrasta. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.

Rozmnażanie

Omana można rozmnażać z nasion, przez podział karp oraz z sadzonek korzeniowych. Podział i sadzonki korzeniowe wykonuje się w marcu, kwietniu lub w październiku.

Typowe problemy

Największym problemem jest agresywny rozrost. Odrastają nawet drobne kawałki korzeni, a roślina się rozsiewa. Usuwaj kwiaty przed zawiązaniem nasion i wykopuj nadmiar korzeni.

Brak kwiatów w pierwszym roku jest normalny. Roślina potrzebuje okresu chłodu i zakwita w drugim roku, więc wystarczy uzbroić się w cierpliwość.

Zbiór i zastosowanie

Jadalny jest korzeń, który zbiera się w październiku i listopadzie. Dawniej kandyzowano go jako słodycz i używano jako przyprawy, także do absyntu. Roślina jest tradycyjnie stosowana jako środek wykrztuśny i przy zatrzymywaniu wody w organizmie.

Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i motyle.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy zakwita oman wielki?Zakwita latem, w lipcu, sierpniu i wrześniu. Kwiaty pojawiają się zwykle dopiero w drugim roku uprawy, bo w pierwszym roku roślina tworzy rozetę liści.
Czy oman wielki zimuje w gruncie?Tak, jest w pełni mrozoodporny i znosi mrozy do około -35°C. Na zimę nadziemna część zamiera, a wiosną roślina odrasta z korzenia.
Jak powstrzymać rozrost omana?Usuwaj kwiaty, zanim zawiążą nasiona, i wykopuj nadmiar korzeni, bo ich kawałki odrastają. Przy sadzeniu warto ograniczyć korzenie albo wybrać miejsce, gdzie rozrost nie przeszkadza.
Jak rozmnożyć omana wielkiego?Z nasion, przez podział karp lub z sadzonek korzeniowych. Podział i sadzonki korzeniowe wykonuje się w marcu, kwietniu lub w październiku.
Jakie stanowisko lubi oman wielki?Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale znosi półcień. Potrzebuje głębokiej, wilgotnej i żyznej gleby oraz dużo miejsca.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony