Anyż
Pimpinella anisum · Apiaceae
Inne nazwy: anyżek, biedrzeniec anyż
Anyż (Pimpinella anisum), zwany też anyżkiem lub biedrzeńcem anyżem, to pachnące jednoroczne zioło z rodziny selerowatych, uprawiane głównie dla aromatycznych nasion. W naszym klimacie nie przezimuje w gruncie, więc co roku wysiewa się go od nowa. Jest łatwy w uprawie, jeśli dostanie ciepłe, słoneczne miejsce.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 18–28 °C, min. 0 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 50–90 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda anyż
Anyż to wyprostowane, rozgałęzione zioło jednoroczne, które zwykle dorasta do 50–90 cm. Liście odziomkowe są niepodzielone i płytko klapowane, a górne liście łodygowe są pierzasto, drobno podzielone. Wszystkie są zielone.
W lipcu i sierpniu pojawiają się gęste baldachy drobnych, białych lub żółtawych kwiatów o średnicy około 3 mm. Kwiaty pachną. Po nich zawiązują się suche, podłużne, lekko wygięte owoce o długości 4–6 mm, czyli dobrze znane nasiona anyżu.
Roślina pochodzi ze wschodniego Śródziemnomorza i południowo-zachodniej Azji, między innymi z Cypru, Lewantu i Turcji, a dziś uprawia się ją także w wielu innych regionach.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Anyż wymaga pełnego słońca, bo tylko wtedy dobrze zawiązuje nasiona. Wybierz ciepłe, nasłonecznione miejsce. W chłodne i pochmurne lato plon nasion bywa słaby.
Podlewanie
Gleba pod anyżem powinna być przepuszczalna, więc nie dopuszczaj do zalegania wody. Więcej wody roślina potrzebuje w czerwcu i lipcu, w okresie intensywnego wzrostu przed kwitnieniem.
Gleba
Najlepsza jest lekka, żyzna i dobrze przepuszczalna ziemia. Anyż rośnie na glebach gliniastych i piaszczystych, a także zasadowych. Optymalne pH to mniej więcej 6,0–7,5.
Roślina ma korzeń palowy, który po rozwinięciu się źle znosi przesadzanie, dlatego lepiej nie uprawiać jej w sposób, który wymagałby późniejszego przesadzania.
Siew i sadzenie
Anyż najlepiej wysiewać wprost na miejsce stałe, gdy gleba się ogrzeje, czyli w kwietniu lub maju. Można też przesadzić bardzo młode siewki, ale ryzyko niepowodzenia jest większe.
W kwietniu i maju młode rośliny warto chronić przed przymrozkami.
Zimowanie
Anyż jest rośliną jednoroczną i nie przezimuje w gruncie przy mrozach, które u nas zdarzają się zimą. Po sezonie część nadziemna zamiera. Wiosną wysiewa się go ponownie.
Rozmnażanie
Anyż rozmnaża się wyłącznie z nasion. Wysiewa się je w kwietniu i maju, najlepiej od razu w docelowym miejscu.
Typowe problemy
Siewki nie przyjmują się po przesadzeniu. Przyczyną jest uszkodzenie korzenia palowego. Rozwiązaniem jest siew wprost na miejsce stałe.
Słabe zawiązywanie nasion. Zwykle winne jest chłodne, pochmurne lato. Wybierz ciepłe, słoneczne stanowisko.
Zbiór i zastosowanie
Nasiona zbiera się w sierpniu i wrześniu. Jadalne są nasiona, liście i korzenie.
Nasiona aromatyzują wypieki, słodycze, herbaty i trunki, takie jak ouzo czy pastis. Liście dodaje się do sałatek i zup. Anyż jest tradycyjnie stosowany jako środek łagodzący wzdęcia i wspomagający trawienie.
Baldachy kwiatów przyciągają drobne owady pożyteczne, a roślina bywa pokarmem dla gąsienic niektórych motyli.






































































































