Bukszpan wieczniezielony
Buxus sempervirens · Buxaceae
Inne nazwy: bukszpan zwyczajny
Bukszpan wieczniezielony, zwany też bukszpanem zwyczajnym, to zimozielony krzew, który dobrze znosi nawet bardzo krótkie cięcie. Rośnie powoli, jest mrozoodporny i łatwy w uprawie, dlatego sadzi się go na żywopłoty, w formie brył i kul oraz w donicach. Wymaga przepuszczalnej gleby i ochrony przed wysuszającym zimowym wiatrem.
- Światło
- Słońce do półcienia, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -20 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1–9 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda bukszpan wieczniezielony
Buxus sempervirens z rodziny bukszpanowatych (Buxaceae) to gęsty, zaokrąglony, wielopędowy krzew lub małe drzewo. W uprawie osiąga od 1 m do nawet 9 m wysokości i od 1 do 4,5 m szerokości, ale rośnie wolno, więc strzyżone formy długo pozostają niewielkie.
Liście są drobne, naprzeciwległe, owalne i błyszczące, długości 1,5–3 cm. Od góry mają ciemnozieloną barwę, od spodu żółtozieloną, i lekko pachną. Zimą mogą przyjmować pomarańczowozielony odcień.
Wiosną, w marcu i kwietniu, pojawiają się niepozorne, zielonożółte, intensywnie pachnące kwiaty bez płatków, zapylane przez owady. Roślina jest jednopienna. Owocem jest trójklapowa torebka o średnicy około 8 mm, która brunatnieje i pęka, uwalniając błyszczące czarne nasiona.
W naturze bukszpan rośnie na glebach wapiennych, jako podszyt lasów bukowych i w suchych, otwartych zaroślach górskich. Jego zasięg obejmuje zachodnią i południową Europę, północno-zachodnią Afrykę oraz południowo-zachodnią Azję.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Bukszpan toleruje stanowisko od słonecznego do półcienistego. Najlepiej osłonić go przed wysuszającym zimowym wiatrem i pełnym zimowym słońcem, bo od nich liście brązowieją lub nabierają pomarańczowego koloru.
Podlewanie
Młode rośliny podlewaj regularnie i dobrze ściółkuj glebę. Starsze egzemplarze są dość odporne na suszę, ale płytki, gęsty system korzeniowy źle znosi przesuszenie. Więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Gleba i przesadzanie
Bukszpan dostosowuje się do wielu gleb: gliniastych, piaszczystych, próchnicznych i zasadowych. Musi mieć jednak dobry drenaż i wilgotne, ale przepuszczalne podłoże. Najlepiej czuje się na glebie obojętnej do wapiennej, o pH około 6,5–8.
Rośliny w donicach przesadza się w kwietniu.
Nawożenie
W kwietniu i maju dawaj niewielką porcję zrównoważonego nawozu wolno działającego. Dobrze jest też wyściółkować glebę kompostem.
Cięcie
Przycinaj lub przerzedzaj krzew po wiosennym wzroście, w maju, czerwcu lub sierpniu. Nie tnij zbyt wcześnie na wiosnę ani późno latem. Bukszpan dobrze znosi formowanie i strzyżenie, dlatego nadaje się na żywopłoty i figury.
Sadzenie
Sadź w kwietniu, maju, wrześniu lub październiku. Nie sadź zbyt głęboko. Ściółka o grubości kilku centymetrów utrzymuje płytkie korzenie w chłodzie i wilgoci.
Bukszpan nadaje się do uprawy w pojemnikach, także na balkonie.
Zimowanie
Bukszpan jest mrozoodporny. Zimą strząsaj ciężki śnieg z gałęzi, a na odsłoniętych stanowiskach osłaniaj krzewy przed zimnym wiatrem. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Bukszpan rozmnaża się przez sadzonki pędowe, odkłady i nasiona. Najlepszy czas to lipiec, sierpień i wrzesień.
Szkodniki i choroby
Do szkodników bukszpanu należą ćma bukszpanowa, miodówka bukszpanowa i przędziorki. Z chorób występują zamieranie pędów bukszpanu (box blight) oraz choroba wywoływana przez Volutellę.
Objedzone liście i pajęczyna na pędach wskazują na gąsienice ćmy bukszpanowej. Zbieraj je ręcznie lub opryskaj roślinę preparatem z Bacillus thuringiensis.
Brązowe, zamierające fragmenty krzewu to zwykle objaw choroby grzybowej. Usuń porażone pędy i popraw przewiewność krzewu.
Brązowe lub pomarańczowe liście mogą też wynikać z zimowego słońca, wiatru albo soli. Pomaga osłona i ściółka.
Bezpieczeństwo
Toksyczne dla kotów i psów- Koty
- Trująca
- Psy
- Trująca
- Konie
- Trująca
Bukszpan jest trujący dla kotów, psów i koni, a dla ludzi lekko trujący. Toksyczne są liście i łodygi, które zawierają alkaloidy steroidowe (m.in. cyklobuksynę). U psów i kotów objawami są wymioty i biegunka. U koni występują kolka, biegunka, niewydolność oddechowa i drgawki. Kontakt z rośliną może wywołać zapalenie skóry. Tradycyjnie liście stosowano jako środek na gorączkę i zamiennik chininy, ale dziś robi się to rzadko z powodu działań niepożądanych. To wyłącznie informacja, nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skonsultuj się z weterynarzem lub lekarzem.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox































































































