Cis pospolity
Taxus baccata · Taxaceae
Cis pospolity (Taxus baccata), zwany też po prostu cisem, to wolno rosnące, zimozielone drzewo iglaste, bardzo długowieczne i łatwe w uprawie. W Polsce sprawdza się jako drzewo ozdobne, w formowanych bryłach i jako gęsty żywopłot. Trzeba jednak pamiętać, że prawie wszystkie jego części są trujące.
- Światło
- Półcień, Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–24 °C, min. -33 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 8–20 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Cis pospolity – opis rośliny
Cis pospolity występuje naturalnie w prawie całej Europie, na Kaukazie, w Turcji aż po północny Iran oraz w północno-zachodniej Afryce (Maroko, Algieria), a także na Azorach. W naturze rośnie w lasach, zwłaszcza na chłodnych, stromych, wapiennych zboczach, w buczynach i na skalistym podłożu, gdzie tworzy gęsty cień.
To stożkowe lub piramidalne drzewo albo duży krzew o szeroko rozłożonej koronie. Dorasta zwykle do 8–20 m wysokości i 4,5–7,5 m szerokości, ale rośnie powoli. Igły są błyszczące, płaskie, ciemnozielone, długości 1–4 cm, od spodu żółtozielone, ułożone w dwóch płaskich rzędach.
Cis nie kwitnie w zwykłym sensie. Małe, kuliste szyszki męskie wypuszczają pyłek wczesną wiosną (marzec–kwiecień), a osobniki męskie i żeńskie rosną oddzielnie. Na żeńskich powstaje pojedyncze nasiono otoczone jaskrawoczerwoną, miękką, mięsistą osnówką (arillusem). Ptaki chętnie ją zjadają i roznoszą nasiona.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Cis rośnie najlepiej w pełnym słońcu lub półcieniu, ale znosi nawet głęboki cień. Dobrze czuje się w osłoniętym miejscu, z dala od zimnych, wysuszających wiatrów.
Podlewanie
Cis potrzebuje gleby wilgotnej, ale dobrze przepuszczalnej. Nie lubi stojącej wody wokół korzeni. Jego odporność na suszę jest średnia, dlatego w czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj go obficiej, zwłaszcza w okresach bez deszczu.
Gleba
Najlepsza jest żyzna, wilgotna, piaszczysta lub gliniasta ziemia o odczynie od obojętnego do zasadowego (pH około 6–8). Na glebach mokrych i ciężkich cis rośnie słabo.
Nawożenie
Nawoź cis w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Cięcie i formowanie
Cis bardzo dobrze znosi mocne przycinanie, dlatego nadaje się na żywopłoty i do formowania figur. Żywopłoty i formy przycinaj latem, od czerwca do sierpnia. Mocniejsze cięcie wykonuj pod koniec wiosny.
Sadzenie
Sadź w osłoniętym miejscu, w glebie dobrze przepuszczalnej. Najlepsze terminy to marzec–kwiecień oraz wrzesień–październik. Sadzonki sadź z dala od zwierząt gospodarskich i pastwisk, bo każda część rośliny poza osnówką jest trująca.
Zimowanie
Cis jest odporny na mróz, przetrwa nawet do około −33°C, a typowe zimowe minima rzędu −20°C nie są dla niego problemem. Zimą (styczeń, luty, listopad, grudzień) roślina odpoczywa. Zadbaj tylko o osłonę przed zimnym wiatrem.
Rozmnażanie
Cis rozmnaża się przez sadzonki pędowe i z nasion. Sadzonki pobiera się od sierpnia do października, a nasiona wysiewa się w październiku i listopadzie.
Najczęstsze problemy
Żółknięcie i zamieranie igieł zwykle wynika z podmokłej lub słabo przepuszczalnej gleby. Popraw drenaż albo przesadź cis w bardziej suche miejsce.
Brązowe plamy w żywopłocie to najczęściej skutek zimowego wiatru lub suszy. Osłoń roślinę i podlewaj ją w okresach bez deszczu.















































































