Brzoza brodawkowata

Betula pendula · Betulaceae

Inne nazwy: brzoza biała, brzoza zwisła, brzoza pendula, brzoza gruczołowata

Brzoza brodawkowata, zwana też brzozą białą, brzozą zwisłą lub brzozą pendula, to szybko rosnące drzewo o białej, łuszczącej się korze i zwisających gałązkach. W polskim klimacie rośnie w gruncie bez problemu, bo znosi mrozy do około -36°C. Najlepiej czuje się w słońcu, na wilgotnej, lekko kwaśnej glebie.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 10–24 °C, min. -36 °C
Trudność uprawy: Średnio wymagająca
Wysokość: 15–25 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda brzoza brodawkowata

Betula pendula z rodziny brzozowatych to drzewo liściaste, wieloletnie, dorastające zwykle do 15–25 m wysokości. Młode drzewa mają pokrój piramidalny, z wiekiem korona staje się owalna. Charakterystyczna jest biała, łuszcząca się kora i zwisające pędy.

Liście są trójkątne do jajowatych, o długości 3–7 cm, z zaostrzonym wierzchołkiem i podwójnie piłkowanym brzegiem. Młode są lepkie od żywicy, latem zielone, jesienią żółkną.

W kwietniu i maju na jednym drzewie pojawiają się kotki: męskie żółtobrązowe i zwisające, żeńskie zielonkawe i sterczące. Owocostany to walcowate kotki o długości 2–4 cm, które rozpadają się pod koniec lata i uwalniają mnóstwo drobnych oskrzydlonych nasion. Brzoza rośnie szybko, a w naturze jest gatunkiem pionierskim, który zasiedla gołe, wypalone lub zniszczone tereny, widne lasy i wrzosowiska.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepsze jest pełne słońce. Brzoza toleruje lekki cień, a w gorące lata docenia cień po południu. Ma płytki, rozłożysty system korzeniowy, dlatego miejsce wybierz od razu na stałe, ze względu na wysokość drzewa i trudne przesadzanie.

Podlewanie

Brzoza lubi stałą, umiarkowaną wilgotność gleby, szczególnie w młodości. Odporność na suszę jest niska, więc w czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj obficiej. Ściółka pomaga chłodzić korzenie i utrzymywać wilgoć.

Gleba

Odpowiednia jest wilgotna, ale przepuszczalna gleba, od kwaśnej do obojętnej (pH mniej więcej 4,5–7): piaszczysto-gliniasta lub żwirowata. Drzewo toleruje też glebę gliniastą. W naturze rośnie na lekkich, kwaśnych lub piaszczystych podłożach.

Nawożenie

Jeśli nawozisz brzozę, rób to wczesną wiosną, w marcu i kwietniu.

Sadzenie

Młode drzewka sadź w chłodnej, wilgotnej glebie. Termin sadzenia to marzec oraz październik i listopad. Duże drzewa trudno się przesadza, dlatego lepiej wybierać młode okazy. W cieplejszym klimacie brzoza bywa krótkowieczna.

Cięcie

Przycinaj tylko w okresie spoczynku lub pod koniec lata, czyli w lipcu, sierpniu i listopadzie. Unikaj cięcia zimą i wiosną, bo wtedy z ran obficie wycieka sok. Suche gałęzie usuwaj w okresie spoczynku.

Zimowanie

Brzoza jest w pełni mrozoodporna i nie wymaga okrywania. Pokrywa śnieżna na korzeniach jej służy. Okres spoczynku trwa w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu.

Rozmnażanie

Brzozę rozmnaża się z nasion, sadzonek pędowych lub przez szczepienie. Nasiona wysiewa się w marcu i kwietniu, a rozmnażanie wegetatywne przypada na czerwiec i lipiec.

Problemy

Zamieranie pędów i przerzedzanie korony wiąże się zwykle z upałem, suszą lub osłabieniem przez korniki. Pomaga ściółkowanie, podlewanie w czasie suszy i usunięcie suchych gałęzi w okresie spoczynku.

Obfite krwawienie po cięciu oznacza, że drzewo przycięto, gdy krążył w nim sok. Następnym razem tnij późnym latem lub w spoczynku.

Opadające gałązki to naturalne zjawisko. Wystarczy zgrabić je jesienią.

Zastosowanie

Nasiona dojrzewają w sierpniu i wrześniu, gdy owocostany się rozpadają. Różne części brzozy są tradycyjnie stosowane w medycynie ludowej, a kora zawiera triterpeny. Drzewo sprzyja zapylaczom, żywi się nim wiele owadów i ptaków, a larwy licznych ciem odżywiają się jego liśćmi. Lekki cień korony pozwala rosnąć roślinom runa.