Dąb

Quercus · Fagaceae

Inne nazwy: dęby

Dąb (Quercus, w liczbie mnogiej dęby) to rodzaj dużych, wolno rosnących drzew z rodziny bukowatych, obejmujący około 450–500 gatunków. W polskim klimacie rośnie w gruncie i dobrze znosi zimę. Poniżej ogólne zasady uprawy całego rodzaju.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 10–25 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 5–40 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Dąb – jak wygląda i skąd pochodzi

Dęby występują naturalnie na półkuli północnej: w umiarkowanej Europie, Azji i Ameryce Północnej, a także w subtropikalnej Azji i Ameryce Środkowej. Rosną w lasach, na ich skrajach, w sawannach i w zaroślach śródziemnomorskich, zarówno na stanowiskach wilgotnych, jak i suchych, od wybrzeża po góry.

To zwykle duże drzewa o szerokich, rozłożystych koronach i wolnym tempie wzrostu. Niektóre zimozielone dęby mają pokrój krzewiasty. Liście są pojedyncze, ułożone skrętolegle, często klapowane, choć u części gatunków ząbkowane lub całobrzegie. Latem są zielone, jesienią przebarwiają się na czerwono, pomarańczowo, żółto i brązowo.

Kwiaty są rozdzielnopłciowe, ale rosną na tym samym drzewie: męskie tworzą zwisające kotki, żeńskie są drobne i niepozorne. Dąb kwitnie w kwietniu i maju. Owocem jest żołądź, czyli orzech osadzony w łuskowatej miseczce, który zwykle dojrzewa jesienią.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Większość dębów najlepiej rośnie w pełnym słońcu, a niektóre gatunki znoszą także półcień. Ponieważ drzewa mają szerokie, rozłożyste korony i rosną powoli, miejsce trzeba zaplanować na długie lata.

Sadzenie i siew

Dęby sadzi się w marcu i kwietniu albo w październiku i listopadzie. Żołędzie wysiewa się w październiku i listopadzie.

Podlewanie

Dęby potrzebują więcej wody w czerwcu, lipcu i sierpniu. W naturze rodzaj występuje zarówno na stanowiskach wilgotnych, jak i suchych, więc wymagania zależą od gatunku.

Cięcie

Cięcie wykonuje się w styczniu, lutym lub grudniu, kiedy drzewo odpoczywa.

Zimowanie

Dąb jest mrozoodporny i w polskim klimacie nie wymaga okrywania. Okres spoczynku trwa od listopada do marca.

Rozmnażanie

Dęby rozmnaża się z nasion lub przez szczepienie. Siew przypada na październik i listopad.

Szkodniki i choroby

Na dębach pojawiają się korowódka dębówka, galasówki, mszyce i gąsienice. Wśród chorób wymienia się mączniaka prawdziwego, nagłą śmierć dębów oraz ostry zanik dębów.

Jeśli liście są masowo zjadane przez gąsienice, np. korowódki dębówki, obserwuj drzewo i zleć profesjonalne zwalczanie. Biały nalot na liściach to mączniak prawdziwy, który zwykle można tolerować, a pomaga lepsza cyrkulacja powietrza.

Żołędzie i zastosowanie

Żołędzie zbiera się we wrześniu i październiku. Dąb sprzyja zapylaczom i wspiera ponad 950 gatunków gąsienic oraz liczne ssaki, ptaki i grzyby. Żołędziami żywią się sójki, wiewiórki i świnie.

Kora była tradycyjnie używana do garbowania skóry.