Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Szczwół plamisty

Conium maculatum · Apiaceae

Inne nazwy: szczwół, pietrasznik plamisty, psia pietruszka, świńska wesz

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Szczwół plamisty (zwany też po prostu szczwołem, łac. Conium maculatum) to dwuletnia roślina z rodziny selerowatych, silnie trująca dla ludzi i zwierząt. Nie jest polecany do ogrodu, a poniżej opisujemy, jak wygląda, czego wymaga i jak postępować, gdy pojawi się na działce.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–25 °C, min. -20 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,5–3 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

KwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda szczwół plamisty

To wysoka, wzniesiona, rozgałęziona roślina dwuletnia. W pierwszym roku tworzy rozetę liści, w drugim wyrasta z niej wydrążona łodyga kwiatowa. Dorasta od 50 cm do nawet 3 m wysokości i 60–150 cm szerokości, a rośnie szybko.

Liście są zielone, nagie, drobno pierzasto podzielone i koronkowe, przypominają natkę pietruszki. Mają trójkątny zarys i dorastają do 60 cm długości. Korzeń to długi, biały, mięsisty, zwykle nierozgałęziony korzeń palowy, podobny do pasternaku.

W czerwcu, lipcu i sierpniu pojawiają się małe białe, pięciopłatkowe kwiaty zebrane w baldachy o średnicy 2–5 cm. Po kwitnieniu powstają jajowate, szarobrązowe, żebrowane owoce o długości 2,5–3,5 mm, które rozpadają się na dwa nasiona.

W naturze szczwół rośnie zwykle na terenach przekształconych: przy drogach, rowach, na brzegach pól i potoków. Jego rodzime tereny to Europa, Afryka Północna i zachodnia Azja.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Dobrze rośnie od pełnego słońca po półcień. Nie ma wyraźnych wymagań co do ekspozycji, dlatego łatwo zadomawia się na różnych nieużytkach.

Wilgotność

Potrzebuje umiarkowanej ilości wody i najlepiej czuje się na wilgotnych glebach.

Gleba

Zwykle występuje na glebach wilgotnych i bogatych w azot, takich jak gliniaste, próchniczne lub gliniasto-piaszczyste. Gleba powinna być wilgotna, ale przepuszczalna.

Czy sadzić szczwół w ogrodzie?

Nie. Ze względu na ekstremalną toksyczność i skłonność do inwazyjnego rozprzestrzeniania się roślina nie jest polecana do ogrodów. Poza swoim naturalnym zasięgiem uchodzi za agresywny chwast.

Zimowanie i rytm roku

Szczwół jest mrozoodporny. Zimuje w postaci rozety z pierwszego roku i kwitnie w kolejnym. Część nadziemna zwykle zamiera, a okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.

Rozmnażanie

Rozmnaża się wyłącznie z nasion. Są one długowieczne i właśnie dlatego roślina tak łatwo opanowuje nowe tereny.

Problem: szybkie rozprzestrzenianie się

Szczwół szybko zajmuje tereny przekształcone, ponieważ wytwarza dużo długowiecznych nasion. Zaleca się wycinać lub wyrywać rośliny przed zawiązaniem nasion, zawsze w rękawicach, a miejsce obserwować przez kilka lat.

Brak informacji o typowych szkodnikach i chorobach tej rośliny.

Zastosowanie

Szczwół nie jest jadalny. Historycznie był używany jako środek uspokajający i trucizna, znany choćby ze starożytnej Grecji. Jest jednak zdecydowanie zbyt niebezpieczny, by stosować go samodzielnie w jakimkolwiek celu.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca
Ludzie
Silnie trująca

Szczwół plamisty jest wysoce toksyczny dla ludzi oraz toksyczny dla kotów, psów i koni. Trujące są wszystkie części rośliny: liście, łodygi, korzenie, nasiona, kwiaty i owoce. Substancjami toksycznymi są koniina, gamma-koniceina i inne alkaloidy piperydynowe. Objawy zatrucia to ślinotok, wymioty, biegunka, drżenia, osłabienie, rozszerzone źrenice, paraliż, drgawki, śpiączka, a w skrajnych przypadkach śmierć z powodu niewydolności oddechowej. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy szczwół plamisty jest trujący?Tak. Dla ludzi jest wysoce toksyczny, a dla kotów, psów i koni toksyczny. Trujące są wszystkie części rośliny, w tym nasiona i korzeń.
Czy można sadzić szczwół w ogrodzie?Nie jest to polecane, bo roślina jest skrajnie trująca i inwazyjna. Szybko rozsiewa się długowiecznymi nasionami.
Jak pozbyć się szczwołu z działki?Rośliny wycina się lub wyrywa przed zawiązaniem nasion, zawsze w rękawicach. Miejsce warto obserwować przez kilka lat, bo nasiona długo zachowują zdolność kiełkowania.
Kiedy kwitnie szczwół plamisty?Kwitnie w drugim roku życia, od czerwca do sierpnia. Kwiaty są białe i zebrane w baldachy o średnicy 2–5 cm.
Czy szczwół przetrwa zimę?Tak, jest mrozoodporny. W pierwszym roku zimuje jako rozeta liści, a kwitnie dopiero w kolejnym sezonie.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony