Goryczka bezłodygowa
Gentiana acaulis · Gentianaceae
Inne nazwy: goryczka kochiana
Goryczka bezłodygowa, zwana też goryczką Kocha (Gentiana acaulis), to niska, zimozielona bylina górska o głęboko niebieskich kwiatach. Doskonale nadaje się na skalniak i jako roślina okrywowa, a w polskim klimacie zimuje w gruncie bez osłon. Wymaga chłodnego, jasnego miejsca i przepuszczalnej, lekko kwaśnej gleby.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–20 °C, min. -35 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 8–15 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda goryczka bezłodygowa
Goryczka bezłodygowa pochodzi z gór środkowej i południowej Europy, od Hiszpanii przez Alpy i Pireneje po Karpaty i Bałkany. W naturze rośnie na halach alpejskich, skalistych łąkach i w subalpejskich lasach, głównie na kwaśnych glebach, na wysokości mniej więcej 800–3000 m.
Tworzy gęstą matę z rozet błyszczących, lancetowatych do eliptycznych liści o długości 2–3,5 cm. Roślina osiąga 8–15 cm wysokości i 8–50 cm szerokości, rośnie powoli i przez cały rok pozostaje zielona.
Pojedyncze, skierowane ku górze kwiaty mają kształt lejka, mierzą około 7 cm i są głęboko niebieskie, z oliwkowozielonymi plamkami w gardzieli. Siedzą na bardzo krótkich szypułkach tuż nad liśćmi. Kwitnienie przypada na maj, czerwiec i lipiec. Po kwitnieniu powstają elipsoidalne torebki z brązowymi nasionami. Kwiaty odwiedzają pszczoły, a króliki zwykle omijają tę roślinę.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Goryczka lubi słońce, ale w cieplejszych rejonach potrzebuje cienia po południu, bo w upale liście bledną. Najlepiej czuje się w chłodnym, jasnym miejscu. Zbyt duży cień lub zbyt wysoka temperatura ograniczają kwitnienie.
Dobrze sprawdza się na skalniaku, jako roślina okrywowa niskich rabat, a także w pojemniku.
Podlewanie
Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale z dobrym odpływem wody. W czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj obficiej. Goryczka nie lubi gorących, parnych warunków, dlatego unikaj miejsc nagrzewających się i słabo wietrzonych.
Gleba
Najlepsza jest gleba żwirowata, wilgotna i lekko kwaśna, o pH około 5,0–6,5. Sprawdzą się podłoża gliniaste lub piaszczyste, ale muszą być przepuszczalne. Do ziemi warto dodać grys lub próchnicę liściową. Ciężka, mokra gleba prowadzi do gnicia karpy.
Nawożenie
Nawoź raz w roku, w kwietniu.
Cięcie i porządki
Goryczki nie przycinaj. Wystarczy usuwać przekwitłe kwiaty i zamarłe liście.
Sadzenie
Sadź wiosną, w kwietniu lub maju, albo we wrześniu. Wybierz chłodne miejsce, gdzie po południu jest cień. Ze względu na wolny wzrost najlepiej nie przesadzaj jej bez potrzeby.
Zimowanie
Goryczka bezłodygowa jest w pełni mrozoodporna i znosi nawet około -35°C, więc w Polsce zimuje w gruncie. Pokrywa śnieżna ją chroni. Groźniejsza od mrozu jest zimowa wilgoć, dlatego zadbaj o przepuszczalne podłoże. W styczniu, lutym, listopadzie i grudniu roślina odpoczywa.
Rozmnażanie
Rozmnażaj goryczkę z nasion lub przez podział. Nasiona wysiewaj w październiku i listopadzie. Podział najlepiej wykonaj w kwietniu lub wrześniu.
Problemy w uprawie
Ze szkodników mogą pojawić się ślimaki, a z chorób zgnilizna korzeni.
Blade liście zwykle oznaczają zbyt gorące popołudniowe słońce, więc zapewnij cień po południu. Mało kwiatów to najczęściej skutek zbyt dużego cienia lub zbyt ciepłego miejsca, a pomaga chłodne, jasne stanowisko. Gnijąca karpa wynika z mokrej lub ciężkiej gleby; popraw drenaż, dodając grys.






































































































