Goryczka
Gentiana · Gentianaceae
Inne nazwy: goryczki
Goryczka, czyli gentiana (Gentiana), to bylina znana z dużych, lejkowatych kwiatów w odcieniach błękitu, bieli, kremu, żółci i czerwieni. Ma opinię rośliny wymagającej, bo wiele gatunków trudno uprawiać poza ich naturalnym siedliskiem. W Polsce jest w pełni mrozoodporna i dobrze sprawdza się na skalniaku.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–20 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Wymagająca
- Wysokość
- 0,1–1 m
Gatunki i odmiany
Goryczka bezłodygowa
Gentiana acaulis
- Pełne słońce
- Umiarkowane
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda goryczka
Goryczka należy do rodziny goryczkowatych (Gentianaceae). W naturze rośnie w górskich i chłodnych rejonach strefy umiarkowanej w Azji, Europie i obu Amerykach, a także w północno-zachodniej Afryce, wschodniej Australii i Nowej Zelandii. Zwykle spotyka się ją na łąkach alpejskich, skalistych zboczach i górskich murawach.
To roślina zielna, zwykle bylina, o pokroju kępiastym lub tworzącym kobierce, czasem z przyziemną rozetą liści. Zielone liście wyrastają naprzeciwlegle. Kwiaty są duże, lejkowate, pięciopłatkowe, z fałdami między łatkami. Kwitnie od maja do września, a kwiaty odwiedzają zapylacze.
W rodzaju znajdziesz m.in. Gentiana acaulis i Gentiana lutea. W ogrodzie to przede wszystkim roślina skalniakowa.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Goryczka rośnie w pełnym słońcu lub w półcieniu. Wybierz chłodne miejsce, najlepiej na skalniaku, który przypomina jej górskie siedlisko.
Podlewanie
Potrzeby wodne są umiarkowane. Podłoże powinno być wilgotne, ale przepuszczalne. Więcej wody roślina potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu, gdy jest najcieplej.
Gleba i przesadzanie
Najlepsza jest przepuszczalna gleba próchnicza, obojętna do kwaśnej, o pH mniej więcej 5–7. Wiele gatunków nie lubi wapnia, więc nie sadź ich w glebie mocno wapiennej.
Przesadzanie wypada w marcu lub kwietniu.
Nawożenie
Nawozić warto raz, w kwietniu, na początku sezonu.
Sadzenie
Sadź w chłodnym miejscu: w kwietniu lub maju, a także we wrześniu. Pamiętaj, że wiele gatunków trudno utrzymać poza ich dzikim siedliskiem, więc musisz liczyć się z kapryśnością rośliny.
Zimowanie
Goryczka jest w pełni mrozoodporna i nie wymaga okrycia przed mrozem. Ważniejsze jest dobre odprowadzanie wody w mokre zimy. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Goryczkę rozmnaża się z nasion lub przez podział. Dzieli się ją w marcu, kwietniu lub wrześniu. Wysiew przypada na luty, październik i listopad.
Zastosowanie
Korzenie niektórych gatunków służą jako gorzki składnik aperitifów, likierów i bitterów, a liście G. scabra jadano po ugotowaniu w czasach głodu. G. lutea jest tradycyjnie stosowana w ziołolecznictwie przy problemach z trawieniem, choć dowody są ograniczone. Zbiór korzeni przypada na wrzesień i październik.








































































































