Ciemiernik
Helleborus · Ranunculaceae
Inne nazwy: ciemierniki, Moroznik
Ciemiernik, czyli helleborus, to wiecznie zielona bylina, która kwitnie od stycznia do kwietnia, gdy w ogrodzie niewiele się jeszcze dzieje. Jest łatwy w uprawie, mrozoodporny i dobrze czuje się w cieniu. Najlepiej rośnie w żyznej, przepuszczalnej glebie i nie lubi być przesadzany.
- Światło
- Półcień, Cień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 5–20 °C, min. -20 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 30–60 cm
Gatunki i odmiany
Ciemiernik biały
Helleborus niger
- Półcień
- Umiarkowane
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Ciemiernik – jak wygląda
Ciemiernik (Helleborus), nazywany też helleborusem, należy do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). To wieloletnia bylina zielna o wysokości 30–60 cm. Tworzy wielołodygowe, powoli rozrastające się kępy.
Liście są skórzaste, błyszczące, ciemnozielone, podzielone na ząbkowane, klapowane odcinki. Kwiaty mają kształt miseczki, są zwisające lub skierowane na zewnątrz i składają się z pięciu efektownych działek. Pojawiają się od stycznia do kwietnia i utrzymują się przez wiele miesięcy. Występują w kolorach białym, kremowym, zielonym, różowym, czerwonym, fioletowym i żółtym.
Rodzaj naturalnie występuje w Europie, w Maroku i w umiarkowanej strefie Azji, głównie w południowej i środkowej Europie oraz na Bałkanach. Do znanych gatunków należą ciemiernik biały (Helleborus niger) i ciemiernik wschodni (Helleborus orientalis). Ciemiernik sprawdza się jako bylina rabatowa i roślina okrywowa. Jest też chętnie odwiedzany przez pszczoły, bo to wczesne źródło nektaru.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Ciemiernik lubi lekki lub umiarkowany cień albo światło rozproszone, czyli półcień i cień. Wybierz miejsce osłonięte od zimnego zimowego wiatru. Rośliny dobrze znoszą mrozy, mniej więcej do -20°C, więc w polskim klimacie zimują w gruncie.
Podlewanie
Potrzeby wodne ciemiernika są umiarkowane. Gleba powinna być wilgotna, ale dobrze przepuszczalna. Obficiej podlewaj w czerwcu, lipcu i sierpniu, gdy jest najcieplej.
Gleba
Najlepsza jest próchniczna, żyzna, dobrze zdrenowana gleba, np. gliniasta, o odczynie od obojętnego do zasadowego (pH około 6,5–8,0). Ciemiernik dobrze radzi sobie na podłożach wapiennych.
Nawożenie
Nawoź w marcu i w październiku. Dobrze sprawdza się żyzna, organiczna gleba.
Cięcie
Stare liście usuwaj przed kwitnieniem, najlepiej w lutym lub marcu. Dzięki temu lepiej widać kwiaty, a roślina nie ma uszkodzonych, poszarpanych liści. Po kwitnieniu przytnij pędy kwiatowe, by pobudzić roślinę do wytworzenia nowych liści.
Sadzenie
Ciemiernik sadź w marcu, kwietniu, wrześniu lub październiku. Wybierz cień lub półcień i żyzną glebę. Potem najlepiej zostaw roślinę w spokoju, bo nie lubi przesadzania.
Nadaje się również do uprawy w pojemnikach.
Zimowanie
Ciemiernik zimuje w gruncie. W surowe zimy liście mogą się jednak przypalić, dlatego dobrze jest osłonić roślinę przed zimnym wiatrem.
Rozmnażanie
Ciemiernik rozmnaża się z nasion i przez podział kęp. Nasiona wysiewa się w czerwcu i lipcu. Podział kęp wykonuje się w sierpniu i wrześniu.
Niektóre gatunki łatwo się samosieją i mogą stać się chwastem w ogrodzie.
Problemy i szkodniki
Do typowych szkodników należą mszyce i miniarki.
Brązowe korytarze w liściach powoduje miniarka ciemiernikowa. Zaatakowane liście usuń i zniszcz zimą.
Lepkie, poczernione liście i kwiaty to skutek żerowania mszyc. Kolonie spłucz wodą lub zwalcz, a nalot sadzaka usuń.
Poszarpane, przypalone liście to zwykle skutek ostrej zimy. Stare liście przytnij przed kwitnieniem.
Ciemiernik jest omijany przez sarny i króliki.






















































































