Serdecznik
Leonurus cardiaca · Lamiaceae
Inne nazwy: serdecznik pospolity
Serdecznik, zwany też serdecznikiem pospolitym (Leonurus cardiaca), to łatwa w uprawie bylina z rodziny jasnotowatych, osiągająca 60–100 cm wysokości. Dobrze znosi mroźne zimy, a latem zakwita różowofioletowymi kwiatami, które odwiedzają pszczoły i trzmiele. Nadaje się na słoneczne rabaty, do ogrodu ziołowego i w bardziej naturalne zakątki.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 12–25 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,6–1 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda serdecznik
Serdecznik to wzniesiona, krzaczasta bylina o czworokątnej łodydze, zwykle 60–100 cm wysoka. Jesienią nadziemne pędy zamierają, a wiosną roślina odrasta.
Liście są naprzeciwległe, piłkowane i dłoniasto klapowane, osadzone na długich ogonkach. Z wierzchu są lekko owłosione, od spodu szarawe. Liście przy nasadzie mają trzy ostre wcięcia, a górne mają 3–5 klap.
Kwiaty są różowe do liliowych, dwuwargowe, długości 8–12 mm. Zebrane w okółki w kątach górnych liści, pojawiają się od połowy do końca lata. Górna warga jest owłosiona, dolna ma czerwone plamki. Owocem jest rozłupnia, która rozpada się na rozłupki.
W naturze serdecznik rośnie przy drogach, na nieużytkach i na innych siedliskach przekształconych przez człowieka. Pochodzi z południowo-wschodniej i środkowej Europy oraz Azji Środkowej, a dzięki dawnemu zastosowaniu zielarskiemu rozprzestrzenił się po świecie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Serdecznik najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. Ze względu na wysokość i pokrój kępy posadź go w głębi rabaty albo w ogrodzie ziołowym. To roślina do uprawy w gruncie i dobrze radzi sobie na dworze.
Podlewanie
Roślina ma umiarkowane wymagania wodne. Gleba powinna być lekko wilgotna, ale krótkie okresy suszy serdecznik zwykle znosi. Odporność na suszę jest średnia, więc w lipcu i sierpniu podlewaj go obficiej, zwłaszcza gdy długo nie pada. Specjalnego zwiększania wilgotności powietrza nie potrzebuje.
Gleba
Wybierz glebę przepuszczalną, o przeciętnej żyzności, równomiernie wilgotną, ale niezalewaną. Serdecznik toleruje podłoże zasadowe. Optymalne pH to mniej więcej 6,5–8. Sprawdzi się zwykła ziemia ogrodowa, na przykład gliniasta, albo ziemia uniwersalna.
Nawożenie
Ponieważ gleba o przeciętnej żyzności w zupełności wystarcza, nawożenie może być oszczędne. Jeśli chcesz podsilić roślinę, zrób to w kwietniu, na początku sezonu.
Przycinanie
Pędy zamierają zimą, więc przycinanie przypada na wrzesień i październik. Po zaschnięciu części nadziemnej możesz ją usunąć, a roślina odbije wiosną z kępy.
Siew i sadzenie
Serdecznik można wysiewać wprost do gruntu w marcu, kwietniu lub wrześniu. Wcześniejszy siew pod osłonami, w domu, wykonuje się w lutym i marcu. Młode rośliny wysadza się na miejsce stałe w kwietniu i maju.
Zimowanie
To roślina mrozoodporna. Według źródeł wytrzymuje temperatury do około −30°C, a typowe zimowe minima w Europie Środkowej są wyraźnie wyższe. Zimą część nadziemna zamiera, a roślina odrasta wiosną. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego, w tym czasie nie wymaga zabiegów.
Rozmnażanie
Serdecznik rozmnaża się z nasion albo przez podział kęp. Podział wykonuje się w marcu, kwietniu lub wrześniu, czyli w tych samych miesiącach co siew do gruntu.
Zbiór i zastosowanie
Kwitnie od czerwca do sierpnia i w tych samych miesiącach przypada zbiór. Serdecznik jest tradycyjnie używany jako ziele wspierające serce i nerwy oraz przy dolegliwościach kobiecych. Culpeper opisywał go jako roślinę poprawiającą nastrój przy melancholii. To tylko wiedza tradycyjna, nie zalecenie.
Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i trzmiele, więc roślina dobrze sprawdza się w ogrodzie przyjaznym zapylaczom.






























































































