Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Arnika

Arnica montana · Asteraceae

Inne nazwy: arnika górska, Pomornik, Kupalnik górski

Arnika, zwana też arniką górską (Arnica montana), to bylina z rodziny astrowatych, pochodząca z górskich łąk i wrzosowisk Europy. Zakwita żółto-pomarańczowymi koszyczkami od maja do sierpnia i najlepiej czuje się na słonecznym stanowisku, na kwaśnej, ubogiej glebie. W uprawie wymaga raczej odpowiedniego podłoża niż intensywnej pielęgnacji.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–22 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Średnio wymagająca
Wysokość
15–60 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda arnika

Arnika tworzy rozetę liści i płożące się kłącze. Jasnozielone, jajowate liście przyziemne leżą płasko i od góry są pokryte meszkiem. Na wzniesionej, zwykle pojedynczej łodydze wyrastają mniejsze, lancetowate liście, ułożone naprzeciwlegle. Pęd kwiatowy osiąga od 15 do 60 cm wysokości, a cała roślina rośnie umiarkowanie szybko.

Koszyczki mają około 5 cm średnicy. Składają się z żółto-pomarańczowych kwiatów rurkowatych w środku i 10–15 żółtych kwiatów języczkowych na brzegu. Najczęściej występują pojedynczo. Kwiaty pachną i przyciągają pszczoły, motyle i ćmy.

W naturze arnika rośnie w górach i na wyżynach Europy, od Iberii i Francji przez Europę Środkową po Skandynawię i Ukrainę. Zajmuje ubogie, kwaśne łąki, wrzosowiska i pastwiska alpejskie, aż do prawie 3000 m n.p.m. Nie jest rośliną inwazyjną. Jest rzadka i w wielu miejscach uznawana za zagrożoną, między innymi z powodu zbierania z natury.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Arnika rośnie w pełnym słońcu lub w półcieniu, ale najlepiej sprawdza się na otwartym, słonecznym miejscu. Dobrze pasuje do skalniaka i do łąkowych, naturalistycznych rabat z niskimi bylinami. Na wietrznym stanowisku trzeba się liczyć z tym, że łodygi będą się kłaść.

Podlewanie

Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale nie podmokłe. Arnika źle znosi suszę, dlatego w czerwcu i lipcu warto podlewać obficiej. Gleba ma być przepuszczalna i jednocześnie świeża.

Gleba i podział

To roślina kwaśnych, ubogich gleb bez wapnia. Odpowiedni odczyn mieści się zwykle w przedziale pH 4,5–6,5. Sprawdzą się podłoża piaszczyste, gliniaste, kwaśne i próchniczne, byle wilgotne i dobrze odprowadzające wodę. Jedno ze źródeł podaje, że lekko zasadowa piaszczysta glina bywa tolerowana, ale dziko rosnące rośliny unikają wapnia.

Co kilka lat arnikę dzieli się wiosną lub jesienią.

Nawożenie

Należy unikać bogatych nawozów. Jeśli rozważa się dokarmianie, najpierw warto zbadać glebę.

Przycinanie

Łodygi można skrócić przed kwitnieniem. Roślina pozostaje wtedy niższa i może zakwitnąć po raz drugi. Po kwitnieniu usuwa się przekwitłe kwiatostany, w kalendarzu uprawy to sierpień.

Sadzenie i siew

Arnikę sadzi się na słonecznym stanowisku w kwaśnej glebie. Wysadza się ją w kwietniu, maju lub wrześniu, w rozstawie około 30 cm. W uprawie towarowej stosuje się około 20 roślin na m².

Nasiona wysiewa się do gruntu w marcu i kwietniu albo wcześniej pod osłonami, w lutym i marcu. Rozsady najlepiej wyhodować w szkółce i dopiero potem przesadzić na miejsce docelowe.

Zimowanie

Arnika jest w pełni mrozoodporna. Jesienią nadziemne części zamierają i zostaje sama rozeta. Spoczynek trwa w listopadzie, grudniu, styczniu i lutym, a roślina nie wymaga osłony.

Rozmnażanie

Arnikę rozmnaża się z nasion albo przez podział. Podział wykonuje się w marcu, kwietniu lub wrześniu.

Najczęstsze problemy

Na glebie wapiennej lub żyznej rośliny słabną. Pomaga kwaśne, ubogie podłoże.

Na wietrznym stanowisku łodygi się kładą. Można je podeprzeć albo skrócić przed kwitnieniem.

Zbiór i zastosowanie

Kwiaty zbiera się w czerwcu i lipcu. Arnika nie jest rośliną jadalną. Koszyczki tradycyjnie stosuje się w ziołowych preparatach do użytku zewnętrznego, na stłuczenia i dolegliwości stawów, choć dowody na skuteczność są ograniczone. Nie wolno ich stosować na uszkodzoną skórę ani przyjmować wewnętrznie.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Jakie stanowisko lubi arnika górska?Najlepiej otwarte i słoneczne, ale znosi też półcień. Gleba ma być kwaśna, uboga i wilgotna, ale przepuszczalna.
Czy arnika rośnie na glebie wapiennej?Zwykle nie, bo dziko rosnąca arnika unika wapnia i żyznych gleb. Na wapiennym podłożu rośliny słabną, dlatego arnika potrzebuje kwaśnej, ubogiej ziemi.
Kiedy kwitnie arnika?Kwitnie od maja do sierpnia. Skrócenie łodyg przed kwitnieniem może dać drugie kwitnienie.
Jak rozmnożyć arnikę?Przez podział, w marcu, kwietniu lub wrześniu, albo z nasion wysiewanych w marcu i kwietniu. Można też wysiewać je wcześniej pod osłonami, w lutym i marcu.
Czy arnika przezimuje w ogrodzie?Tak, jest w pełni mrozoodporna. Zimą zamiera do rozety i nie potrzebuje okrywania.
Czy arnikę trzeba nawozić?Nie, należy unikać bogatych nawozów. Przed jakimkolwiek dokarmianiem warto zbadać glebę.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony