Maruna
Tanacetum parthenium · Asteraceae
Inne nazwy: wrotycz maruna, maruna bezwonna
Maruna (Tanacetum parthenium), zwana też wrotyczem marunem, to pachnąca bylina o koronkowych liściach i drobnych kwiatach podobnych do stokrotek. Rośnie szybko, jest łatwa w uprawie i zimuje w gruncie nawet podczas mroźnych zim. Chętnie się samosieje, więc warto od początku wiedzieć, jak ograniczać jej rozsiewanie.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–24 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 30–70 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda maruna
Maruna tworzy zwarte kępy o wysokości 30–70 cm i szerokości 30–60 cm. Wzniesione, rozgałęzione pędy porastają jasnozielone, pierzasto wcinane i ząbkowane liście o silnym, ostrym zapachu. Od spodu są lekko owłosione.
Koszyczki kwiatowe mają około 2 cm średnicy i zebrane są w luźne baldachogrona. Mają białe płatki i żółty środek, a niektóre odmiany kwitną pełnymi, kulistymi kwiatami. Maruna kwitnie od czerwca do września. Owoce to suche, żebrowane, brązowe niełupki o długości 1–2 mm, które rozsiewają się samosiewem.
Pochodzi z Bałkanów, Anatolii, Kaukazu, Iranu i zachodnich Himalajów, gdzie rośnie na kamienistych zboczach, w korytach rzek i na otwartym, naruszonym gruncie. Dziś jako gatunek zdziczały występuje na całym świecie. Przyciąga pszczoły i motyle, a jelenie jej nie objadają.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. Sprawdza się na rabatach, w donicach i na balkonie. Dobrze wygląda też jako kwiat cięty.
Podlewanie
Maruna lubi umiarkowaną wilgoć: gleba powinna być równomiernie wilgotna, ale nie mokra. Dobrze ukorzenione rośliny znoszą okresy suszy. Więcej wody potrzebuje od czerwca do sierpnia.
Podłoże
Odpowiada jej każda dobrze przepuszczalna ziemia ogrodowa: gliniasta, piaszczysta lub próchniczna. Znosi szeroki zakres odczynu, mniej więcej pH 6–8. Podłoże ma być wilgotne, ale z dobrym odpływem wody.
Nawożenie
Nawozić warto w kwietniu, na początku sezonu wzrostu.
Sadzenie i siew
Marunę sadzi się wiosną na słonecznym stanowisku, w odstępach około 40 cm. Rozsadę wysadza się do gruntu w maju.
Nasiona wysiewa się w marcu w domu albo w kwietniu i maju bezpośrednio do gruntu.
Cięcie
Przekwitłe kwiatostany warto usuwać lub skracać nożycami, bo to ogranicza samosiew. Po kwitnieniu pędy się przycina. Cięcie wykonuje się w lipcu i październiku.
Zimowanie
Maruna jest mrozoodporna do około -30°C, a typowa zimowa temperatura minimalna to -20°C, więc zimuje w gruncie. Część nadziemna zamiera, a roślina przechodzi okres spoczynku od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Marunę rozmnaża się z nasion, przez podział kęp lub z sadzonek pędowych. Podział i sadzonki wykonuje się w marcu, kwietniu lub wrześniu.
Samosiew
Maruna rozsiewa się bardzo chętnie i poza swoim naturalnym zasięgiem może stać się uciążliwym chwastem. Usuwanie przekwitłych kwiatów jest najprostszym sposobem, by tego uniknąć.
Zbiór i zastosowanie
Kwiaty do wazonu ścina się od czerwca do sierpnia. Maruna nie jest rośliną jadalną.
W Europie była tradycyjnie stosowana przy gorączce i bólach głowy, ale brakuje badań klinicznych, które by to potwierdzały.
Bezpieczeństwo
Toksyczne dla kotów i psów- Koty
- Trująca
- Psy
- Trująca
- Konie
- Trująca
Maruna jest trująca dla kotów, psów i koni, a dla ludzi łagodnie trująca. Toksyczne są liście i kwiaty, które zawierają laktony seskwiterpenowe, pyretryny i partenolid. U zwierząt objawami są wymioty, biegunka, ślinotok i podrażnienia skóry, a u osób wrażliwych owrzodzenia w jamie ustnej i kontaktowe zapalenie skóry. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skonsultuj się z weterynarzem lub lekarzem.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox









































































































