Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Maruna

Tanacetum parthenium · Asteraceae

Inne nazwy: wrotycz maruna, maruna bezwonna

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Maruna (Tanacetum parthenium), zwana też wrotyczem marunem, to pachnąca bylina o koronkowych liściach i drobnych kwiatach podobnych do stokrotek. Rośnie szybko, jest łatwa w uprawie i zimuje w gruncie nawet podczas mroźnych zim. Chętnie się samosieje, więc warto od początku wiedzieć, jak ograniczać jej rozsiewanie.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–24 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
30–70 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda maruna

Maruna tworzy zwarte kępy o wysokości 30–70 cm i szerokości 30–60 cm. Wzniesione, rozgałęzione pędy porastają jasnozielone, pierzasto wcinane i ząbkowane liście o silnym, ostrym zapachu. Od spodu są lekko owłosione.

Koszyczki kwiatowe mają około 2 cm średnicy i zebrane są w luźne baldachogrona. Mają białe płatki i żółty środek, a niektóre odmiany kwitną pełnymi, kulistymi kwiatami. Maruna kwitnie od czerwca do września. Owoce to suche, żebrowane, brązowe niełupki o długości 1–2 mm, które rozsiewają się samosiewem.

Pochodzi z Bałkanów, Anatolii, Kaukazu, Iranu i zachodnich Himalajów, gdzie rośnie na kamienistych zboczach, w korytach rzek i na otwartym, naruszonym gruncie. Dziś jako gatunek zdziczały występuje na całym świecie. Przyciąga pszczoły i motyle, a jelenie jej nie objadają.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. Sprawdza się na rabatach, w donicach i na balkonie. Dobrze wygląda też jako kwiat cięty.

Podlewanie

Maruna lubi umiarkowaną wilgoć: gleba powinna być równomiernie wilgotna, ale nie mokra. Dobrze ukorzenione rośliny znoszą okresy suszy. Więcej wody potrzebuje od czerwca do sierpnia.

Podłoże

Odpowiada jej każda dobrze przepuszczalna ziemia ogrodowa: gliniasta, piaszczysta lub próchniczna. Znosi szeroki zakres odczynu, mniej więcej pH 6–8. Podłoże ma być wilgotne, ale z dobrym odpływem wody.

Nawożenie

Nawozić warto w kwietniu, na początku sezonu wzrostu.

Sadzenie i siew

Marunę sadzi się wiosną na słonecznym stanowisku, w odstępach około 40 cm. Rozsadę wysadza się do gruntu w maju.

Nasiona wysiewa się w marcu w domu albo w kwietniu i maju bezpośrednio do gruntu.

Cięcie

Przekwitłe kwiatostany warto usuwać lub skracać nożycami, bo to ogranicza samosiew. Po kwitnieniu pędy się przycina. Cięcie wykonuje się w lipcu i październiku.

Zimowanie

Maruna jest mrozoodporna do około -30°C, a typowa zimowa temperatura minimalna to -20°C, więc zimuje w gruncie. Część nadziemna zamiera, a roślina przechodzi okres spoczynku od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Marunę rozmnaża się z nasion, przez podział kęp lub z sadzonek pędowych. Podział i sadzonki wykonuje się w marcu, kwietniu lub wrześniu.

Samosiew

Maruna rozsiewa się bardzo chętnie i poza swoim naturalnym zasięgiem może stać się uciążliwym chwastem. Usuwanie przekwitłych kwiatów jest najprostszym sposobem, by tego uniknąć.

Zbiór i zastosowanie

Kwiaty do wazonu ścina się od czerwca do sierpnia. Maruna nie jest rośliną jadalną.

W Europie była tradycyjnie stosowana przy gorączce i bólach głowy, ale brakuje badań klinicznych, które by to potwierdzały.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Maruna jest trująca dla kotów, psów i koni, a dla ludzi łagodnie trująca. Toksyczne są liście i kwiaty, które zawierają laktony seskwiterpenowe, pyretryny i partenolid. U zwierząt objawami są wymioty, biegunka, ślinotok i podrażnienia skóry, a u osób wrażliwych owrzodzenia w jamie ustnej i kontaktowe zapalenie skóry. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skonsultuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy maruna jest trująca dla psów i kotów?Tak, maruna jest trująca dla psów, kotów i koni. Toksyczne są liście i kwiaty, a objawy to m.in. wymioty, biegunka i ślinotok. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza.
Kiedy wysiewać marunę?W domu wysiewa się ją w marcu, a do gruntu w kwietniu i maju. Rozsadę wysadza się na miejsce w maju.
Czy maruna zimuje w gruncie?Tak, jest mrozoodporna do około -30°C. Jej części nadziemne zamierają zimą, a roślina przechodzi okres spoczynku od listopada do lutego.
Jak zapobiec samosiewowi maruny?Usuwaj lub skracaj przekwitłe kwiatostany i przytnij roślinę po kwitnieniu. Maruna chętnie się rozsiewa i może się stać chwastem.
Czy maruna nadaje się do donicy i na balkon?Tak, można ją uprawiać w pojemnikach i na balkonie. Najlepiej na słonecznym stanowisku, z umiarkowanym podlewaniem.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony