Mydlnica lekarska
Saponaria officinalis · Caryophyllaceae
Inne nazwy: mydlnik lekarski
Mydlnica lekarska, zwana też mydlnikiem lekarskim, to łatwa w uprawie, w pełni mrozoodporna bylina, która latem i wczesną jesienią zakwita na różowo lub biało. Dobrze znosi suszę i słabsze gleby, ale rozrasta się kłączami, więc warto od razu zaplanować dla niej miejsce.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -28 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 30–90 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda mydlnica lekarska
Saponaria officinalis (rodzina Caryophyllaceae) to bylina o pokroju zielnym, zwykle osiągająca od 30 do 90 cm wysokości. Tworzy wzniesione, nierozgałęzione, ulistnione pędy i z czasem zajmuje coraz większe płaty dzięki pełzającym kłączom.
Liście są zielone, naprzeciwległe, szeroko lancetowate, o gładkim brzegu, długości 4–12 cm, z 3–5 wyraźnymi nerwami; siedzą bezpośrednio na pędzie. Kwiaty zebrane są w gęste szczytowe kwiatostany. Mają około 2,5 cm średnicy i pięć wciętych na końcu płatków, osadzonych w długim, rurkowatym kielichu z czerwono zabarwionymi ząbkami. Są różowe lub białe, otwierają się wieczorem i słodko pachną. Kwitnienie trwa od czerwca do września, a po nim pojawiają się torebki z brązowymi nasionami.
W naturze roślina rośnie w Europie, od Portugalii i basenu Morza Śródziemnego po Bałtyk i Rosję, na poboczach dróg, w żywopłotach, na nieużytkach i nasypach kolejowych.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też lekkie zacienienie. Ponieważ tworzy rozrastające się kępy, sprawdzi się tam, gdzie może swobodnie się rozszerzać, na przykład na skarpie, przy ogrodzeniu albo w naturalistycznej rabacie. Kwiaty odwiedzają zawisaki, trzmiele i bzygi, więc to także roślina przyjazna zapylaczom.
Podlewanie
Mydlnica ma niewielkie wymagania wodne i dobrze znosi suszę. Po ukorzenieniu wystarcza jej umiarkowane lub nawet niewielkie podlewanie. Unikaj miejsc, w których woda stoi, a gleba jest stale rozmoknięta.
Gleba
Lubi gleby przepuszczalne: piaszczyste, żwirowe lub średnie, także o odczynie zasadowym. Słabo radzi sobie na ciężkich, zbitych podłożach. Dobry drenaż jest ważniejszy niż żyzność.
Sadzenie
Rośliny sadzi się na miejsce stałe w kwietniu, maju lub we wrześniu. Wybierz słoneczne stanowisko i przepuszczalną glebę.
Jeśli nie chcesz, by mydlnica zajęła całą rabatę, ogranicz kłącza, na przykład obrzeżem wkopanym w ziemię. W ogrodzie roślina potrafi wydostać się poza wyznaczone miejsce i rozprzestrzenia się kłączami.
Cięcie
Roślinę przycina się we wrześniu i październiku. Część nadziemna zimą i tak zamiera, a wiosną roślina odrasta.
Zimowanie
Mydlnica jest w pełni mrozoodporna i wytrzymuje temperatury do około -28°C, czyli mniej niż wynoszą typowe zimowe minima w Polsce, około -20°C. Zimą nadziemne pędy zamierają, a wiosną roślina odrasta z kłączy. Spoczynek trwa od listopada do lutego, więc nie ma potrzeby jej okrywać ani przenosić.
Rozmnażanie
Mydlnicę można rozmnażać z nasion, przez podział oraz z sadzonek pędowych. Nasiona wysiewa się wprost do gruntu w marcu, kwietniu lub wrześniu, a do pojemników w domu w lutym i marcu. Podział i sadzonki wykonuje się w marcu, kwietniu lub wrześniu.
Podział jest najprostszy, bo roślina sama tworzy kłącza i rozrasta się w kępy.
Zastosowanie
Korzeń mydlnicy jest bogaty w saponiny. Wykorzystuje się go jako emulgator, na przykład w tahini i chałwie, oraz do wytwarzania piany w piwie. Nie jest to jednak roślina jadalna w potocznym rozumieniu.
Tradycyjnie korzeń stosowano jako środek moczopędny oraz przy kaszlu, zapaleniu oskrzeli i dolegliwościach skóry i wątroby. Roślina służy też jako łagodne naturalne mydło.






























































































