Sosna (Pinus) – zimozielone drzewo iglaste z igłami w pęczkach i szyszkami

Zdjęcie: Matt Lavin, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Forest Service Northern Region from Missoula, MT, USA, Public domain, Wikimedia Commons

Zdjęcie: Jim Morefield, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Jim Morefield, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Michael Ellis, CC BY 4.0, iNaturalist

Zdjęcie: Michael Ellis, CC BY 4.0, iNaturalist

Iglaki Drzewa ozdobne

Sosna

Pinus · Pinaceae

Inne nazwy: sosny

Sosna (Pinus) to rodzaj żywicznych, zimozielonych drzew iglastych, które w polskim ogrodzie dobrze znoszą mroźne zimy. Wymaga przede wszystkim pełnego słońca i przepuszczalnego podłoża. Rodzaj obejmuje bardzo różne gatunki, więc przed zakupem warto sprawdzić, jak duży będzie dorosły okaz.

Światło: Pełne słońce
Podlewanie: Niskie
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 10–25 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 3–80 m

Gatunki i odmiany

Kosodrzewina

Pinus mugo

Pełne słońce
Umiarkowane

Sosna czarna

Pinus nigra

Pełne słońce
Niskie

Sosna zwyczajna

Pinus sylvestris

Pełne słońce
Niskie

Sosna wejmutka

Pinus strobus

Pełne słońce
Umiarkowane

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda sosna

Sosna, czyli Pinus, należy do rodziny sosnowatych (Pinaceae). To drzewa, rzadziej krzewy, o gałęziach tworzących piętra (rozmieszczonych w pozornych okółkach) i koronie od stożkowej po zaokrągloną. Wysokość zależy od gatunku i waha się od około 3 m do nawet 80 m.

Igły są zielone, zebrane w pęczki po 2–5, zwykle z pochewką u nasady, i pozostają na drzewie przez kilka lat. Sosna jest jednopienna: małe szyszki męskie pylą wiosną, a szyszki żeńskie dojrzewają od półtora do trzech lat. Drewniste szyszki o spiralnie ułożonych łuskach kryją po dwa nasiona, w większości oskrzydlone.

W naturze sosny rosną na półkuli północnej, od tajgi i lasów borealnych po lasy śródziemnomorskie. Niektóre gatunki są przystosowane do pożarów.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Większość sosen wymaga pełnego słońca i nie toleruje cienia. Wybierz miejsce otwarte i dobrze nasłonecznione, a przy sadzeniu uwzględnij docelowy rozmiar drzewa.

Podlewanie

Sosny rosnące na dobrze przepuszczalnym podłożu nie lubią zalewania. Więcej wody warto dać w lipcu i sierpniu, szczególnie młodym, świeżo posadzonym drzewom.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsze jest podłoże swobodnie przepuszczające wodę. Okazy uprawiane w pojemnikach przesadza się w marcu lub kwietniu.

Nawożenie

Jeśli nawozisz sosnę, zrób to w kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.

Cięcie

Sosny wymagają niewielkiego cięcia. Aby ograniczyć wzrost, skracaj młode przyrosty (tzw. świeczki) w maju lub czerwcu. Nigdy nie tnij w gołe, stare drewno.

Sadzenie i siew

Sosny sadzi się w marcu, kwietniu lub w październiku. Siew nasion przypada na marzec i kwiecień.

Zimowanie

Sosna jest odporna na mróz. Rodzaj ten znosi spadki temperatury do około −30°C, a typowe zimowe minima w Europie Środkowej sięgają około −20°C, więc drzewa rosnące w gruncie nie wymagają osłony. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Sosny rozmnaża się z nasion, które wysiewa się w marcu lub kwietniu. Według kalendarza rozmnażania odpowiedni jest też marzec.

Zbiór i zastosowanie

Jadalne są nasiona, młode szyszki męskie i wewnętrzna kora. Nasiona sosny (orzeszki piniowe) wykorzystuje się do pesto i wypieków, a żywica nadaje smak greckiemu winu retsina. Zbiór przypada na październik.

Niektóre gatunki uprawia się także jako bonsai.