Pierwiosnek lekarski
Primula veris · Primulaceae
Inne nazwy: pierwiosnka lekarska, kluczyki, Primula officinalis
Pierwiosnek lekarski, zwany też kluczykami, to wiosenna bylina o rozetce miękkich liści i pachnących, żółtych kwiatach. Jest łatwy w uprawie i w pełni mrozoodporny, a najlepiej rośnie w półcieniu na wilgotnej, żyznej glebie. Sprawdza się w ogrodzie, na skalniaku i w donicy.
- Światło
- Słońce do półcienia, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–20 °C, min. -35 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 15–25 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Pierwiosnek lekarski – jak wygląda
Primula veris tworzy zwarte kępy z rozetą liści. Roślina jest półzimozielona i zwykle osiąga 15–25 cm wysokości oraz podobną szerokość. Liście są miękkie, zielone, pomarszczone, nieregularnie ząbkowane, mają 5–15 cm długości, a od spodu są owłosione.
W kwietniu i maju na nagiej, wzniesionej łodydze pojawiają się grona 10–30 pachnących, zwisających, lejkowatych, głęboko żółtych kwiatów. Mają 9–15 mm średnicy. Latem dojrzewają małe torebki z nasionami, z których roślina chętnie się wysiewa.
W naturze pierwiosnek lekarski rośnie w większej części umiarkowanej Europy i w zachodniej Azji, na otwartych polach, łąkach, nadmorskich wydmach i klifach, na terenach bardziej otwartych niż te, które zajmuje pierwiosnek bezłodygowy. Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i motyle.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej czuje się w półcieniu, na wilgotnej i żyznej glebie. Znosi też pełne słońce, jeśli klimat jest chłodny, a podłoże nie wysycha. Dobrze wygląda na skalniaku, w grupach przy rabatach, a także w donicach i skrzynkach na balkonie.
Podlewanie
Podłoże powinno być stale lekko wilgotne. Pierwiosnek toleruje miejsca podmokłe, ale nie znosi stojącej wody. Słabo radzi sobie z suszą, dlatego od kwietnia do lipca podlewaj go obficiej. Wilgotność powietrza może być umiarkowana.
Podłoże i przesadzanie
Wybierz wilgotną, próchniczną, ale przepuszczalną glebę gliniastą. Roślina toleruje szeroki zakres pH i dobrze rośnie także na glebach bogatych w wapń.
Zbyt gęste kępy dziel po kwitnieniu, mniej więcej co 2–3 lata. Odpowiedni czas to czerwiec i lipiec.
Nawożenie
Nawozić warto w marcu i kwietniu, czyli na początku wiosennego wzrostu.
Cięcie
Przycinaj w czerwcu, gdy kwitnienie jest już za nami.
Sadzenie i siew
Sadź w kwietniu, maju lub wrześniu, w półcieniu. Nasiona wysiewaj od marca do maja, a do doniczek w pomieszczeniu już w lutym i marcu. Rośliny wysiane wiosną zakwitną w następnym roku.
Zimowanie
Pierwiosnek lekarski jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury znacznie niższe niż typowe zimowe minima około -20°C. Groźniejsza od mrozu jest zimowa wilgoć. Zapewnij dobry drenaż i okryj rośliny, bo w przeciwnym razie może zgnić szyjka korzeniowa. Okres spoczynku trwa od listopada do stycznia.
Rozmnażanie
Najprościej rozmnażać go przez podział kęp w czerwcu i lipcu albo z nasion. Podział jednocześnie odmładza zbyt gęste kępy.
Problemy w uprawie
Ze szkodników mogą pojawić się mszyce, ślimaki i przędziorek. Dziury w liściach to zwykle dzieło ślimaków, przeciw którym pomagają bariery lub pułapki. Z chorób mogą wystąpić plamistość liści i szara pleśń.
Gdy liście marnieją latem, przyczyną bywa upał. Zapewnij roślinie cień i stałą wilgoć.
Zbiór i zastosowanie
Kwiaty i liście zbiera się w kwietniu i maju. W Hiszpanii liście jada się jako sałatę, a kwiaty aromatyzują domowe wino i ocet, bywają kandyzowane lub trafiają do sałatek.






































































































