Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Pierwiosnek wyniosły

Primula elatior · Primulaceae

Inne nazwy: pierwiosnka wyniosła

Pierwiosnek wyniosły to łatwa, mrozoodporna bylina, która wiosną wypuszcza pachnące, bladożółte kwiaty ponad rozetą liści. Dobrze czuje się w półcieniu na wilgotnej, żyznej glebie i nie wymaga osłony na zimę. Sprawdza się na rabatach, na skraju zadrzewień i w łąkowych nasadzeniach.

Światło
Półcień, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
8–20 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
15–30 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienie
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Pierwiosnek wyniosły – jak wygląda

Pierwiosnek wyniosły (Primula elatior, nazywany też pierwiosnką wyniosłą) z rodziny Primulaceae tworzy luźną kępę z przyziemnej rozety. Roślina jest wieloletnia i częściowo zimozielona, osiąga zwykle 15–30 cm wysokości i 20–30 cm szerokości. Rośnie w umiarkowanym tempie.

Liście są zmarszczone, owalne do podłużnych, ciemnozielone, mają 5–15 cm długości, karbowany lub ząbkowany brzeg, długi ogonek i rzadkie owłosienie od spodu. Roślina kwitnie w kwietniu i maju. Pachnące, zwisające kwiaty w kształcie dzwonków są bladosiarkowożółte z ciemniejszym środkiem i tworzą jednostronne baldachy po 10–30 kwiatów na owłosionej łodydze. Po kwitnieniu powstaje torebka o długości około 1 cm z mniej więcej 50 drobnymi, ciemnymi nasionami.

W naturze gatunek występuje w dużej części Europy, od Wielkiej Brytanii i Francji po Ałtaj i Półwysep Kolski, w wilgotnych lasach liściastych i na łąkach, na glebach ubogich w składniki pokarmowe, ale bogatych w wapń. Wczesną wiosną dostarcza nektaru pszczołom i motylom.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w półcieniu, ale znosi też stanowisko od słonecznego do półcienistego. Gorące, pełne słońce w połączeniu z suchą glebą powoduje przypalenie liści, dlatego w cieplejszych miejscach zapewnij roślinie cień. Pierwiosnek wyniosły dobrze wygląda na rabatach, w ogrodach leśnych i na łąkach kwietnych. Według dostępnych danych jelenie i króliki go nie zgryzają.

Podlewanie

Gleba powinna być równomiernie wilgotna, zwłaszcza wiosną. Latem nie dopuszczaj do wyschnięcia podłoża. Podlewaj obficiej od kwietnia do czerwca. Ściółka pomaga utrzymać wilgoć i chroni liście przed przypaleniem.

Gleba i przesadzanie

Roślina lubi wilgotną, próchniczną, przepuszczalną glebę gliniastą. Toleruje szeroki zakres odczynu, od pH 6 do 8, a w naturze najchętniej rośnie na glebach bogatych w wapń. Gleba ma być wilgotna, ale dobrze odprowadzać wodę.

Jeśli kępę trzeba przesadzić lub podzielić, najlepiej zrobić to w czerwcu lub lipcu.

Nawożenie

Nawozić można w marcu i kwietniu, czyli na początku wiosennego wzrostu. Pierwiosnek rośnie najlepiej na glebie bogatej w materię organiczną.

Sadzenie

Sadź jesienią (wrzesień–październik) lub wiosną (marzec–kwiecień), w półcieniu, tak by szyjka korzeniowa znalazła się na poziomie gruntu. Rośliny dobrze wyglądają w grupach na rabatach, pod drzewami i na łąkach.

Zimowanie

Pierwiosnek wyniosły jest w pełni mrozoodporny i znosi mrozy do około -30°C. Na zimę nie wymaga żadnej osłony.

Rozmnażanie

Roślinę można rozmnażać z nasion, przez podział kęp oraz z sadzonek korzeniowych. Robi się to w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Nasiona wysiewa się w tych samych miesiącach, od czerwca do sierpnia. Można też wysiać je w pomieszczeniu w styczniu lub lutym.

Problemy i szkodniki

Roślinę mogą atakować mszyce, ślimaki i przędziorki. Z chorób możliwe są szara pleśń i plamistość liści.

Dziury w liściach to zwykle skutek żerowania ślimaków. Stosuj preparaty na ślimaki i unikaj moczenia liści. Szara pleśń lub plamy na liściach pojawiają się przy wilgotnym, zastałym powietrzu. Popraw przewiewność i usuń porażone liście. Przypalone liście wskazują na suchą glebę i gorące słońce, więc zastosuj ściółkę i zapewnij cień.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy kwitnie pierwiosnek wyniosły?Kwitnie w kwietniu i maju. Kwiaty są pachnące, bladożółte, zebrane w jednostronne baldachy.
Czy pierwiosnek wyniosły lubi słońce czy cień?Najlepiej rośnie w półcieniu, ale znosi też stanowisko od słonecznego do półcienistego. Przy suchej glebie i silnym słońcu liście mogą się przypalać.
Czy pierwiosnek wyniosły jest mrozoodporny?Tak, jest w pełni mrozoodporny i znosi mrozy do około -30°C. Nie potrzebuje osłony na zimę.
Kiedy sadzić pierwiosnka wyniosłego?Najlepiej w marcu, kwietniu, wrześniu lub październiku. Sadź go w półcieniu, z szyjką korzeniową na poziomie gruntu.
Jak rozmnożyć pierwiosnka wyniosłego?Można go rozmnażać z nasion, przez podział kęp lub z sadzonek korzeniowych. Robi się to w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Czy pierwiosnek wyniosły przyciąga owady?Tak, wiosną jest wczesnym źródłem nektaru dla pszczół i motyli.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony