Pierwiosnek wyniosły
Primula elatior · Primulaceae
Inne nazwy: pierwiosnka wyniosła
Pierwiosnek wyniosły to łatwa, mrozoodporna bylina, która wiosną wypuszcza pachnące, bladożółte kwiaty ponad rozetą liści. Dobrze czuje się w półcieniu na wilgotnej, żyznej glebie i nie wymaga osłony na zimę. Sprawdza się na rabatach, na skraju zadrzewień i w łąkowych nasadzeniach.
- Światło
- Półcień, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–20 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 15–30 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Pierwiosnek wyniosły – jak wygląda
Pierwiosnek wyniosły (Primula elatior, nazywany też pierwiosnką wyniosłą) z rodziny Primulaceae tworzy luźną kępę z przyziemnej rozety. Roślina jest wieloletnia i częściowo zimozielona, osiąga zwykle 15–30 cm wysokości i 20–30 cm szerokości. Rośnie w umiarkowanym tempie.
Liście są zmarszczone, owalne do podłużnych, ciemnozielone, mają 5–15 cm długości, karbowany lub ząbkowany brzeg, długi ogonek i rzadkie owłosienie od spodu. Roślina kwitnie w kwietniu i maju. Pachnące, zwisające kwiaty w kształcie dzwonków są bladosiarkowożółte z ciemniejszym środkiem i tworzą jednostronne baldachy po 10–30 kwiatów na owłosionej łodydze. Po kwitnieniu powstaje torebka o długości około 1 cm z mniej więcej 50 drobnymi, ciemnymi nasionami.
W naturze gatunek występuje w dużej części Europy, od Wielkiej Brytanii i Francji po Ałtaj i Półwysep Kolski, w wilgotnych lasach liściastych i na łąkach, na glebach ubogich w składniki pokarmowe, ale bogatych w wapń. Wczesną wiosną dostarcza nektaru pszczołom i motylom.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w półcieniu, ale znosi też stanowisko od słonecznego do półcienistego. Gorące, pełne słońce w połączeniu z suchą glebą powoduje przypalenie liści, dlatego w cieplejszych miejscach zapewnij roślinie cień. Pierwiosnek wyniosły dobrze wygląda na rabatach, w ogrodach leśnych i na łąkach kwietnych. Według dostępnych danych jelenie i króliki go nie zgryzają.
Podlewanie
Gleba powinna być równomiernie wilgotna, zwłaszcza wiosną. Latem nie dopuszczaj do wyschnięcia podłoża. Podlewaj obficiej od kwietnia do czerwca. Ściółka pomaga utrzymać wilgoć i chroni liście przed przypaleniem.
Gleba i przesadzanie
Roślina lubi wilgotną, próchniczną, przepuszczalną glebę gliniastą. Toleruje szeroki zakres odczynu, od pH 6 do 8, a w naturze najchętniej rośnie na glebach bogatych w wapń. Gleba ma być wilgotna, ale dobrze odprowadzać wodę.
Jeśli kępę trzeba przesadzić lub podzielić, najlepiej zrobić to w czerwcu lub lipcu.
Nawożenie
Nawozić można w marcu i kwietniu, czyli na początku wiosennego wzrostu. Pierwiosnek rośnie najlepiej na glebie bogatej w materię organiczną.
Sadzenie
Sadź jesienią (wrzesień–październik) lub wiosną (marzec–kwiecień), w półcieniu, tak by szyjka korzeniowa znalazła się na poziomie gruntu. Rośliny dobrze wyglądają w grupach na rabatach, pod drzewami i na łąkach.
Zimowanie
Pierwiosnek wyniosły jest w pełni mrozoodporny i znosi mrozy do około -30°C. Na zimę nie wymaga żadnej osłony.
Rozmnażanie
Roślinę można rozmnażać z nasion, przez podział kęp oraz z sadzonek korzeniowych. Robi się to w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Nasiona wysiewa się w tych samych miesiącach, od czerwca do sierpnia. Można też wysiać je w pomieszczeniu w styczniu lub lutym.
Problemy i szkodniki
Roślinę mogą atakować mszyce, ślimaki i przędziorki. Z chorób możliwe są szara pleśń i plamistość liści.
Dziury w liściach to zwykle skutek żerowania ślimaków. Stosuj preparaty na ślimaki i unikaj moczenia liści. Szara pleśń lub plamy na liściach pojawiają się przy wilgotnym, zastałym powietrzu. Popraw przewiewność i usuń porażone liście. Przypalone liście wskazują na suchą glebę i gorące słońce, więc zastosuj ściółkę i zapewnij cień.






































































































