Dąb szypułkowy
Quercus robur · Fagaceae
Inne nazwy: dąb szypułkowiec
Dąb szypułkowy (Quercus robur), zwany też dębem letnim, to duże, długowieczne drzewo liściaste, które w polskim klimacie rośnie bez problemów i nie wymaga osłon na zimę. Potrzebuje przede wszystkim dużo miejsca, słońca i głębokiej, wilgotnej gleby. Pielęgnacja sprowadza się głównie do podlewania młodych drzew i okazjonalnego cięcia.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–24 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 15–40 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Dąb szypułkowy – opis
Dąb szypułkowy należy do rodziny bukowatych (Fagaceae). To wieloletnie drzewo liściaste o umiarkowanym tempie wzrostu. Ma krótki, gruby pień i szeroką, nieregularnie kopulastą koronę z ciężkimi dolnymi konarami.
Liście są skrętoległe, podługowate do odwrotnie jajowatych, z 3–7 zaokrąglonymi klapami, bardzo krótkimi ogonkami i małymi uszkami u nasady. Z wierzchu są ciemnozielone, od spodu jaśniejsze. Jesienią przebarwiają się na żółto i brązowo.
Kwiaty są rozdzielnopłciowe: zwisające żółtozielone kotki męskie i drobne kwiaty żeńskie na szypułkach. Pojawiają się razem z liśćmi w kwietniu i maju, a zapylane są przez wiatr. Owocami są jajowate żołędzie o długości 1,5–4 cm, po 2–3 na długiej szypułce, osadzone w płytkiej kupuli. Dojrzewając, zmieniają barwę z zielonej na brązową.
W naturze gatunek rośnie w Europie, od Wysp Brytyjskich i Skandynawii po Kaukaz, a także w zachodniej Azji (Iran). Jego siedliskiem są nizinne lasy na głębokich, wilgotnych glebach gliniastych lub ilastych o odczynie zbliżonym do obojętnego.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu. Młode drzewa znoszą lekki cień. Rozpiętość korony wynosi 12–21 m, więc dąb sadzi się z dala od budynków, ogrodzeń i instalacji, na dużej działce, w parku lub na skraju większego ogrodu. Do uprawy w pojemniku ten gatunek się nie nadaje, choć bywa formowany jako bonsai.
Podlewanie
Do czasu zakorzenienia dąb wymaga regularnego podlewania. Potem jest w dużej mierze samowystarczalny, choć najlepiej czuje się w stale wilgotnej glebie. Warto go więc podlewać w dłuższych okresach suszy, zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu.
Gleba
Dąb szypułkowy preferuje głęboką, żyzną, wilgotną, ale przepuszczalną glebę. Dobrze rośnie na glinach, ziemiach próchnicznych i glebach gliniastych, toleruje też piaszczyste. Odczyn może mieścić się w przedziale pH 5,5–8,0.
Sadzenie
Młode drzewka sadzi się w marcu oraz w październiku i listopadzie. Po posadzeniu trzeba je regularnie podlewać, aż się ukorzenią.
Cięcie
Drzewo tnie się lekko w okresie zimowego spoczynku, czyli w grudniu, styczniu i lutym. Usuwa się gałęzie martwe oraz krzyżujące się. Dąb dobrze znosi cięcie.
Zimowanie
Gatunek jest w pełni mrozoodporny. Wytrzymuje spadki temperatury do około -30°C, a typowe zimowe minima w polskim klimacie, około -20°C, nie stanowią dla niego zagrożenia. Okres spoczynku przypada na listopad–luty. Osłony nie są potrzebne.
Rozmnażanie
Dąb szypułkowy rozmnaża się z nasion. Żołędzie wysiewa się w październiku i listopadzie, a zbiera we wrześniu i październiku.
Szkodniki i choroby
Do szkodników dębu należą korowódka dębówka, galasówki, minujące larwy w liściach oraz mszyce. Z chorób wymienia się mączniaka prawdziwego, ostre usychanie dębów (acute oak decline) i nagłe zamieranie dębów (sudden oak death).
Biały nalot na liściach to zwykle mączniak prawdziwy. Zazwyczaj się go toleruje, a pomaga dobra cyrkulacja powietrza. Krążki na spodzie liści pochodzą od niegroźnych galasówek i nie wymagają zwalczania.
Zastosowanie
Żołędzie są gorzkie i bogate w taniny. Po odpowiednim przetworzeniu można je uprażyć i zmielić jako namiastkę kawy. Dąb szypułkowy jest też cenny dla przyrody: żyje na nim bardzo wiele gatunków owadów, ptaków, ssaków i grzybów, a żołędziami żywią się sójki i gryzonie.
















































































