Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Buk pospolity

Fagus sylvatica · Fagaceae

Inne nazwy: buk zwyczajny, buk czerwonolistny

Buk pospolity, czyli buk zwyczajny (Fagus sylvatica), to wolno rosnące drzewo liściaste o gładkiej, srebrzystoszarej korze i gęstej koronie. W ogrodzie sprawdza się jako okazałe drzewo ozdobne, ale także jako formowany żywopłot. Wymaga dobrze przemyślanego miejsca, bo przesadzanie jest trudne.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
8–22 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Średnio wymagająca
Wysokość
20–40 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda buk pospolity

Buk pospolity z rodziny bukowatych (Fagaceae) naturalnie rośnie w środkowej i południowej Europie, od południowej Szwecji i Anglii po Sycylię, a na wschodzie po Bałkany i Kaukaz. W rodzimych lasach o wilgotnym klimacie często tworzy zwarte buczyny.

To duże drzewo, zwykle o wysokości od 20 do 40 m, z krótkim pniem, nisko osadzonymi gałęziami i gęstą, owalną do zaokrąglonej koroną. Rośnie powoli. Liście są pojedyncze, skrętoległe, błyszczące, o brzegu całym lub lekko falistym; młode są orzęsione jedwabistymi włoskami. Latem bywają zielone lub brązowawe (forma znana też jako buk czerwonolistny), jesienią przebarwiają się na brąz i żółć.

Kwiaty są rozdzielnopłciowe, ale drzewo jest jednopienne: zwisające, kuliste kwiaty męskie i krótkoszypułkowe kwiaty żeńskie pojawiają się w kwietniu i maju. Drzewa zakwitają dopiero po wielu dziesięcioleciach. Owocami są trójkątne, brązowe orzeszki (bukiew), po dwa w kolczastej kupuli, dojrzewające jesienią.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Buk rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu. Szczególnie w młodym wieku dobrze znosi zacienienie. Ponieważ dorosłe drzewo jest ogromne, a przesadzanie trudne, miejsce trzeba wybrać od razu docelowo i zostawić dużo wolnej przestrzeni.

Podlewanie

Buk lubi glebę wilgotną, ale dobrze przepuszczalną. Nie znosi zalewania ani suszy, a jego tolerancja na brak wody jest niska. Gdy wiosną i latem brakuje deszczu, podlewaj obficie, ale rzadziej, zwłaszcza młode okazy. Intensywniejsze podlewanie przypada na czerwiec, lipiec i sierpień. Ściółkowanie pomaga utrzymać wilgoć.

Gleba

Najlepsza jest próchniczna, przepuszczalna glina. Buk toleruje odczyn od kwaśnego do zasadowego (pH mniej więcej 5,5–8), a także gleby piaszczyste. Unikaj miejsc podmokłych i zbitych.

Nawożenie

Jeśli nawozisz, rób to wczesną wiosną, w marcu i kwietniu.

Cięcie i żywopłot

Buk dobrze znosi przycinanie, dlatego nadaje się na żywopłot i osłonę. Żywopłoty przycina się pod koniec lata, w lipcu i sierpniu. Martwe liście często zostają na młodych drzewach i strzyżonych żywopłotach przez całą zimę.

Sadzenie

Młode drzewa sadzi się jesienią (październik, listopad) lub wiosną (marzec, kwiecień). Przesadzanie jest trudne, więc jeszcze przed posadzeniem dobrze zaplanuj docelowe miejsce.

Zimowanie

Buk pospolity jest w pełni mrozoodporny i w naszym klimacie nie potrzebuje osłony. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Buk rozmnaża się z nasion lub przez szczepienie. Siew wykonuje się w październiku i listopadzie.

Problemy

Jeśli liście opadają już latem, najczęstszą przyczyną jest stres suszy. Pomaga ściółkowanie i głębokie podlewanie w czasie suchych okresów.

Do chorób buka zaliczają się m.in. fałszywa twardziel i rak krwawiący.

Zbiór i zastosowanie

Orzeszki zbiera się we wrześniu i październiku. Są jadalne w niewielkich ilościach, najlepiej prażone. Stanowią też pokarm dla ptaków i drobnych ssaków. Buk jest odporny na zgryzanie przez jelenie.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy najlepiej sadzić buk pospolity?Młode drzewa sadzi się jesienią lub wiosną, czyli w marcu, kwietniu, październiku albo listopadzie. Miejsce wybierz od razu docelowo, bo przesadzanie jest trudne.
Kiedy przycinać żywopłot z buka?Żywopłot z buka przycina się pod koniec lata, w lipcu i sierpniu. Buk dobrze znosi cięcie.
Czy buk pospolity jest mrozoodporny?Tak, jest w pełni mrozoodporny i nie wymaga osłony na zimę.
Jak szybko rośnie buk pospolity?Rośnie wolno, ale z czasem osiąga zwykle od 20 do 40 m wysokości, więc potrzebuje dużo miejsca.
Dlaczego buk zrzuca liście latem?Zwykle przyczyną jest stres suszy. Ściółkuj glebę i podlewaj głęboko w suchych okresach.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony