Buk pospolity
Fagus sylvatica · Fagaceae
Inne nazwy: buk zwyczajny, buk czerwonolistny
Buk pospolity, czyli buk zwyczajny (Fagus sylvatica), to wolno rosnące drzewo liściaste o gładkiej, srebrzystoszarej korze i gęstej koronie. W ogrodzie sprawdza się jako okazałe drzewo ozdobne, ale także jako formowany żywopłot. Wymaga dobrze przemyślanego miejsca, bo przesadzanie jest trudne.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–22 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 20–40 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda buk pospolity
Buk pospolity z rodziny bukowatych (Fagaceae) naturalnie rośnie w środkowej i południowej Europie, od południowej Szwecji i Anglii po Sycylię, a na wschodzie po Bałkany i Kaukaz. W rodzimych lasach o wilgotnym klimacie często tworzy zwarte buczyny.
To duże drzewo, zwykle o wysokości od 20 do 40 m, z krótkim pniem, nisko osadzonymi gałęziami i gęstą, owalną do zaokrąglonej koroną. Rośnie powoli. Liście są pojedyncze, skrętoległe, błyszczące, o brzegu całym lub lekko falistym; młode są orzęsione jedwabistymi włoskami. Latem bywają zielone lub brązowawe (forma znana też jako buk czerwonolistny), jesienią przebarwiają się na brąz i żółć.
Kwiaty są rozdzielnopłciowe, ale drzewo jest jednopienne: zwisające, kuliste kwiaty męskie i krótkoszypułkowe kwiaty żeńskie pojawiają się w kwietniu i maju. Drzewa zakwitają dopiero po wielu dziesięcioleciach. Owocami są trójkątne, brązowe orzeszki (bukiew), po dwa w kolczastej kupuli, dojrzewające jesienią.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Buk rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu. Szczególnie w młodym wieku dobrze znosi zacienienie. Ponieważ dorosłe drzewo jest ogromne, a przesadzanie trudne, miejsce trzeba wybrać od razu docelowo i zostawić dużo wolnej przestrzeni.
Podlewanie
Buk lubi glebę wilgotną, ale dobrze przepuszczalną. Nie znosi zalewania ani suszy, a jego tolerancja na brak wody jest niska. Gdy wiosną i latem brakuje deszczu, podlewaj obficie, ale rzadziej, zwłaszcza młode okazy. Intensywniejsze podlewanie przypada na czerwiec, lipiec i sierpień. Ściółkowanie pomaga utrzymać wilgoć.
Gleba
Najlepsza jest próchniczna, przepuszczalna glina. Buk toleruje odczyn od kwaśnego do zasadowego (pH mniej więcej 5,5–8), a także gleby piaszczyste. Unikaj miejsc podmokłych i zbitych.
Nawożenie
Jeśli nawozisz, rób to wczesną wiosną, w marcu i kwietniu.
Cięcie i żywopłot
Buk dobrze znosi przycinanie, dlatego nadaje się na żywopłot i osłonę. Żywopłoty przycina się pod koniec lata, w lipcu i sierpniu. Martwe liście często zostają na młodych drzewach i strzyżonych żywopłotach przez całą zimę.
Sadzenie
Młode drzewa sadzi się jesienią (październik, listopad) lub wiosną (marzec, kwiecień). Przesadzanie jest trudne, więc jeszcze przed posadzeniem dobrze zaplanuj docelowe miejsce.
Zimowanie
Buk pospolity jest w pełni mrozoodporny i w naszym klimacie nie potrzebuje osłony. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Buk rozmnaża się z nasion lub przez szczepienie. Siew wykonuje się w październiku i listopadzie.
Problemy
Jeśli liście opadają już latem, najczęstszą przyczyną jest stres suszy. Pomaga ściółkowanie i głębokie podlewanie w czasie suchych okresów.
Do chorób buka zaliczają się m.in. fałszywa twardziel i rak krwawiący.
Zbiór i zastosowanie
Orzeszki zbiera się we wrześniu i październiku. Są jadalne w niewielkich ilościach, najlepiej prażone. Stanowią też pokarm dla ptaków i drobnych ssaków. Buk jest odporny na zgryzanie przez jelenie.

















































































