Goździk ogrodowy
Dianthus caryophyllus · Caryophyllaceae
Inne nazwy: goździk szabo, goździki ogrodowe
Goździk ogrodowy, zwany też goździkiem szabo, to pachnąca bylina o szaroniebieskich liściach i strzępiastych kwiatach, chętnie uprawiana na balkonie i na kwiat cięty. Lubi słońce, przepuszczalne podłoże i umiarkowane podlewanie. W naszym klimacie o mroźnych zimach nie zawsze zimuje w gruncie, dlatego najlepiej sprawdza się w pojemnikach.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 10–22 °C, min. -15 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 30–80 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda goździk ogrodowy
Goździk ogrodowy (Dianthus caryophyllus) należy do rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Pochodzi z regionu śródziemnomorskiego, w tym z Grecji, Albanii i zachodnich Bałkanów, choć po około 2000 latach uprawy jego dokładny naturalny zasięg nie jest pewny.
To wzniesiona, rozgałęziona bylina o sztywnych pędach kwiatowych, często uprawiana jako roślina jednoroczna. Rośnie w umiarkowanym tempie. Liście są wąskie, naprzeciwległe, taśmowate, szarozielone do niebieskozielonych, do 15 cm długości, ze zgrubiałymi węzłami.
Kwiaty są pachnące, strzępiaste, półpełne do pełnych, o średnicy 3–5 cm. Wyrastają pojedynczo lub w luźnych wierzchotkach liczących do pięciu kwiatów i zakwitają w połowie lata. Forma dzika ma kwiaty różowofioletowe, a odmiany bywają różowe, czerwone, białe, żółte, pomarańczowe, fioletowe lub wielobarwne. Owocem jest sucha torebka. Wymagania uprawowe są umiarkowane.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Goździk ogrodowy najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje lekki cień. Dobrze czuje się w donicy na balkonie. Unikaj miejsc, w których jest upalnie i wilgotno, bo roślina źle znosi takie połączenie. Upał w lecie pogarsza kwitnienie, więc w najgorętsze dni lepsze jest nieco chłodniejsze miejsce.
Kwiaty odwiedzają pszczoły, motyle i ćmy, a liście są pokarmem gąsienic kilku gatunków ciem. Jelenie i króliki zwykle go omijają.
Podlewanie
Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale nigdy zalane. Stojąca woda przy korzeniach prowadzi do zgnilizny podstawy pędów. Więcej wody roślina potrzebuje od czerwca do sierpnia, w czasie kwitnienia. Podlewaj przy samej ziemi i staraj się nie moczyć liści, co ogranicza ryzyko rdzy.
Podłoże i przesadzanie
Goździk lubi podłoże żwirowate, próchniczne i dobrze przepuszczalne, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego. Sprawdza się gleba gliniasta, jeśli jest odpowiednio zdrenowana. W donicy zadbaj o otwory drenażowe i warstwę drenażu.
Przesadzanie najlepiej zaplanować na kwiecień.
Nawożenie
Okres nawożenia przypada na kwiecień, maj i czerwiec, czyli na czas wzrostu i przed kwitnieniem. W miesiącach spoczynku, od listopada do lutego, nie nawozi się rośliny.
Przycinanie
Usuwaj przekwitłe kwiaty, bo to wydłuża kwitnienie. U młodych roślin uszczykuj wierzchołki pędów, co daje bardziej rozgałęziony, krzaczasty pokrój. Cięcie porządkujące wykonuje się w sierpniu i wrześniu.
Siew i sadzenie
Siew w pomieszczeniu wykonuje się w lutym i marcu, a siew bezpośredni w kwietniu i maju. Rośliny wysadza się na miejsce stałe w maju, w słonecznym stanowisku z dobrym drenażem. Nie sadź zbyt głęboko, bo sprzyja to gniciu podstawy pędów.
Zimowanie
Goździk ogrodowy znosi najwyżej około -15°C, a typowe zimowe minimum w naszym klimacie wynosi -20°C. Dlatego nie zawsze zimuje w gruncie i najlepiej traktować go jako roślinę balkonową lub pokojową. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego i w tych miesiącach trzeba chronić roślinę przed mrozem.
Rozmnażanie
Goździk rozmnaża się z nasion, z sadzonek pędowych oraz przez odkłady. Sadzonki i odkłady najlepiej wykonywać w czerwcu i lipcu.
Choroby i problemy
Najczęstsze choroby to rdza, zgnilizna podstawy pędów i bakteryjne więdnięcie.
Pomarańczowe pustułki na liściach to rdza. Usuń porażone liście i unikaj moczenia liści.
Gdy roślina załamuje się przy podstawie, przyczyną jest zgnilizna w mokrym podłożu. Popraw drenaż i nie sadź zbyt głęboko.
Słabe kwitnienie latem wynika zwykle z upału. Przenieś roślinę w chłodniejsze miejsce i usuwaj przekwitłe kwiaty.
Zbiór i zastosowanie
Goździk nadaje się na kwiat cięty, a kwiaty zbiera się od czerwca do sierpnia. Płatki są jadalne i dawniej używano ich do aromatyzowania octu, wina, piwa, sosów i sałatek. Tradycyjnie stosowano go także przy niestrawności i gorączce.
Bezpieczeństwo
Lekko toksyczna dla zwierząt domowych- Koty
- Lekko trująca
- Psy
- Lekko trująca
- Konie
- Lekko trująca
Liście i kwiaty są łagodnie toksyczne dla kotów, psów i koni. Substancja wywołująca podrażnienie nie jest znana. Objawy to łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe i łagodne podrażnienie skóry. Dla ludzi roślina jest nietoksyczna. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox









































































































