Lulek czarny
Hyoscyamus niger · Solanaceae
Inne nazwy: lulek, lulek czarny nasiona
Lulek czarny (Hyoscyamus niger), zwany też po prostu lulkiem, to zielna roślina z rodziny psiankowatych, zwykle dwuletnia, o lepkich, owłosionych liściach i zielonożółtych kwiatach z fioletowym użyłkowaniem. Jest odporny na mróz i łatwo się rozsiewa. To roślina silnie trująca, a jej uprawa może podlegać regulacjom prawnym.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 12–25 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 0,3–1,5 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda lulek czarny
Lulek czarny to roślina zielna o prostym, grubym pokroju. W pierwszym roku tworzy rozetę liści, a w drugim rozgałęzia się mocniej niż formy jednoroczne. Zwykle osiąga od 30 do 150 cm wysokości, rośnie w umiarkowanym tempie i ma gruby korzeń palowy.
Liście są klapowane lub ząbkowane, podługowato-lancetowate, długości do 20 cm i więcej, zielone, owłosione i lepkie, o nieprzyjemnym zapachu. Dolne mają krótkie ogonki, górne obejmują łodygę.
Kwiaty wyrastają w kątach liści. Są rurkowate, dzwonkowate lub kubkowate, pięciopłatkowe, zielonożółte z fioletowymi żyłkami i owłosioną nasadą. Kwitną od czerwca do września. Owocem jest jajowata lub przypominająca ananasa torebka, która po dojrzeniu pęka i zawiera do 200 nasion.
W naturze lulek rośnie w Europie umiarkowanej, w rejonie Morza Śródziemnego, w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie i na Syberii. Zasiedla skaliste miejsca, pobocza, grunty przekopane i tereny nadmorskie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Lulek czarny najlepiej czuje się w pełnym słońcu, ale znosi także lekki cień. W naturze wybiera otwarte, nasłonecznione miejsca.
Podlewanie
Zapotrzebowanie na wodę jest zwykle niskie. Gleba powinna być swobodnie przepuszczalna.
Gleba
Lulek wymaga podłoża przepuszczalnego, żyznego, o odczynie od obojętnego do zasadowego (pH około 6–8). Odpowiednia jest ziemia gliniasta lub piaszczysta.
Siew
Lulek czarny wysiewa się od razu na miejsce, od marca do maja. Nasiona bywają w spoczynku i lepiej kiełkują po stratyfikacji na zimno.
Uprawa tej trującej rośliny może być regulowana prawnie, więc przed siewem warto sprawdzić obowiązujące przepisy.
Zimowanie
Roślina dwuletnia zimuje w postaci rozety i jest mrozoodporna. Okres spoczynku przypada na miesiące od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Lulek rozmnaża się wyłącznie z nasion, a termin przypada na marzec i kwiecień. Rośliny silnie się rozsiewają, a nasiona pozostają żywotne przez wiele lat.
Problemy
Nasiona nie kiełkują: przyczyną jest zwykle spoczynek nasion. Pomaga stratyfikacja w wilgoci i chłodzie albo zastosowanie kwasu giberelinowego.
Rozprzestrzenianie się jak chwast: wynika z długowiecznego banku nasion w glebie. Rośliny należy wykopać z korzeniem palowym przed zawiązaniem nasion i zapakować do worka.
Zastosowanie
Lulek czarny nie jest jadalny. Dawniej dodawano go do piwa (gruit), co jest niebezpieczne.
Tradycyjnie stosowano go jako środek znieczulający, uspokajający i przeciwbólowy oraz przy reumatyzmie, bólu zęba, astmie i kaszlu. Roślina jest jednak niebezpieczna, a jej wykorzystanie jest prawnie ograniczone.

























































































