Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Dziurawiec zwyczajny

Hypericum perforatum · Hypericaceae

Inne nazwy: dziurawiec pospolity, dziurawiec

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Dziurawiec zwyczajny, zwany też dziurawcem pospolitym, to wytrzymała bylina o jaskrawożółtych kwiatach, która w polskim klimacie zimuje w gruncie bez osłon. Rośnie bez większych wymagań, ale mocno się rozrasta, więc przy sadzeniu trzeba od razu pomyśleć o ograniczeniu korzeni. Ta sama roślina jest trująca dla zwierząt i w mniejszym stopniu dla ludzi.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–25 °C, min. -34 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,3–1 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda dziurawiec zwyczajny

Hypericum perforatum z rodziny dziurawcowatych to bylina zielna o krzaczastym, kępiastym pokroju. Ma wzniesione, rozgałęzione pędy i płożące się kłącza. Zwykle osiąga 30–100 cm wysokości i 30–60 cm szerokości, a tempo wzrostu jest umiarkowane. Może pełnić rolę rośliny okrywowej.

Liście są drobne, naprzeciwległe, siedzące, podłużne i zielone. Widać na nich przezroczyste gruczoły przypominające dziurki, a wzdłuż brzegu czarne punkciki. Kwiaty, jasnożółte, pięciopłatkowe, mają około 2 cm średnicy. Płatki mają czarne kropki na brzegach, a pręciki tworzą puszysty pęczek. Kwiaty zebrane są w płaskie wierzchotki i pojawiają się od czerwca do sierpnia. Po kwitnieniu powstaje trójkomorowa torebka z wieloma drobnymi czarnymi nasionami.

W naturze dziurawiec rośnie w widnych lasach, przy drogach, na miedzach, na łąkach i w suchych, słonecznych miejscach, najczęściej na glebach wapiennych. Występuje w znacznej części Europy, w zachodniej i środkowej Azji, a także w części Afryki i w Chinach.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej kwitnie w pełnym słońcu. Toleruje też półcień, ale kwiatów będzie wtedy mniej. Dziurawiec jest pożyteczny dla owadów: dostarcza nektaru i pyłku, żerują na nim wyspecjalizowane chrząszcze, a ssaki roślinożerne zwykle go omijają.

Podlewanie

Roślina lubi glebę wilgotną, ale przepuszczalną, a jednocześnie znosi suszę. Odporność na suszę jest raczej średnia, więc w upalne dni lipca i sierpnia warto podlać dziurawiec obficiej. W pozostałej części sezonu zwykle wystarczy deszcz.

Gleba

Dziurawiec znosi większość gleb: gliniaste, piaszczyste, próchniczne i zasadowe. Najchętniej rośnie na glebach wapiennych i dobrze przepuszczalnych. Odczyn może wynosić mniej więcej od pH 5,5 do 8,0. Ważniejsze od składu podłoża jest to, żeby woda nie stała wokół korzeni.

Sadzenie i siew

Sadzi się go w słonecznym miejscu wiosną (kwiecień, maj) lub jesienią (wrzesień). Ponieważ roślina rozrasta się energicznie, korzenie należy od początku ograniczyć, na przykład obrzeżem wkopanym w ziemię.

Nasiona wysiewa się do gruntu w marcu, kwietniu lub wrześniu. Siew pod osłonami przypada na luty i marzec.

Przycinanie

Cięcie wykonuje się w marcu i we wrześniu. Pędy zostają przez zimę i na wiosnę wyrastają z nich nowe, kwitnące. Usuwanie przekwitłych kwiatostanów ogranicza samosiew.

Zimowanie

Dziurawiec jest w pełni mrozoodporny. W naszym klimacie przetrwa bez osłon nawet mroźne zimy, a okres spoczynku trwa od listopada do lutego. Pędy zostają na zimę, a na wiosnę odrastają.

Rozmnażanie

Można go rozmnażać z nasion, przez podział, z kłączy i z sadzonek pędowych. Odpowiednie terminy to marzec, kwiecień i wrzesień. Podział i kłącza dają najszybszy efekt, bo roślina sama chętnie się rozrasta.

Problemy i ekspansja

Dziurawiec rozprzestrzenia się przez kłącza i nasiona. Według dostępnych danych jedna roślina może wydać nawet około 100 000 nasion. W wielu regionach uznawany jest za gatunek inwazyjny. Sposobem na ograniczenie jego rozrastania jest usuwanie przekwitłych kwiatostanów i ograniczenie korzeni.

Gdy pędy brązowieją i zasychają, przyczyną może być antraknoza. Należy wtedy usunąć porażone pędy i poprawić przewiewność. Z chorób wymienia się także fitoplazmę. Szkodniki to chrząszcze z rodzaju Chrysolina oraz chrząszcz Agrilus hyperici.

Zbiór i zastosowanie

Zbiór przypada na czerwiec i lipiec. Dziurawiec był od wieków stosowany przy ranach i łagodnej lub umiarkowanej depresji. Wchodzi w interakcje z wieloma lekami, dlatego nie należy go traktować jak bezpiecznego zioła do samodzielnego stosowania.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Dziurawiec jest trujący dla kotów, psów i koni, a dla ludzi łagodnie trujący. Toksyczne są liście, łodygi i kwiaty, a substancją czynną jest hypericyna. Objawem jest fotouczulenie: oparzenia słoneczne i zapalenie skóry, w ciężkich przypadkach z owrzodzeniami. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skonsultuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy dziurawiec zwyczajny jest mrozoodporny?Tak, jest w pełni mrozoodporny. Pędy zostają przez zimę, a wiosną wyrastają z nich nowe, kwitnące.
Kiedy kwitnie dziurawiec zwyczajny?Kwitnie od czerwca do sierpnia, najobficiej w pełnym słońcu.
Czy dziurawiec jest trujący dla psów i kotów?Tak, jest trujący dla psów, kotów i koni, a dla ludzi łagodnie trujący. Hypericyna powoduje fotouczulenie, czyli oparzenia słoneczne i zapalenie skóry. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.
Jak powstrzymać rozrastanie się dziurawca?Ogranicz korzenie już przy sadzeniu i usuwaj przekwitłe kwiatostany, zanim roślina się obsieje. Dziurawiec rozprzestrzenia się kłączami i obficie wydaje nasiona.
Kiedy siać i sadzić dziurawiec zwyczajny?Do gruntu wysiewa się go w marcu, kwietniu lub wrześniu, a pod osłonami w lutym i marcu. Sadzenie najlepiej wypada w kwietniu, maju lub wrześniu.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony