Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Ruta

Ruta graveolens · Rutaceae

Inne nazwy: ruta zwyczajna, ruta ogrodowa, rutka

Ruta zwyczajna (Ruta graveolens) to aromatyczny, niebieskawozielony półkrzew, który dobrze znosi suszę i ubogą glebę. W polskim klimacie zimuje w gruncie, a w ogrodzie sprawdza się na rabatach, skalniakach, w niskich żywopłotach i w donicach. Przy pracy z rośliną pamiętaj o rękawiczkach, bo jej sok może podrażniać skórę.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–28 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,5–1 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Ruta zwyczajna – opis rośliny

Ruta zwyczajna, nazywana też rutą ogrodową, rutą lub rutką, należy do rodziny rutowatych. To wieloletni półkrzew o pokroju kopiastym i wyprostowanym. Dorasta zwykle do 50–100 cm wysokości i 60–90 cm szerokości, rośnie w umiarkowanym tempie, a z wiekiem drewnieje u nasady. W naszym klimacie jest półzimozielona.

Liście są dwukrotnie pierzaste, o zaokrąglonych łatkach, niebieskawozielone, gruczołkowato punktowane, intensywnie pachnące i gorzkie w smaku. W czerwcu, lipcu i sierpniu pojawiają się małe, matowożółte kwiaty o 4–5 płatkach, zebrane w szczytowe wierzchotki. Po kwitnieniu powstają brązowe, klapowane torebki, które pękają i uwalniają ciemne nasiona.

Naturalnie rośnie na Bałkanach i na Krymie, na suchych, skalistych, słonecznych zboczach i ubogich glebach wapiennych. Roślina żyje około 5 lat, ale chętnie się wysiewa.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej czuje się w pełnym słońcu, choć toleruje lekki półcień. Pasuje na skalniak, do ogrodu ziołowego, na rabaty bylinowe i do niskiego żywopłotu. Można ją też uprawiać w pojemnikach.

Ruta jest rośliną żywicielską motyli z rodziny paziowatych, przyciąga owady zapylające, a jelenie i króliki zwykle jej unikają. Koty nie lubią jej zapachu.

Podlewanie

Ruta ma niewielkie wymagania wodne i dobrze znosi suszę. Podlewaj oszczędnie i nie dopuszczaj do zalegania wody, bo w mokrej glebie łatwo gniją korzenie. Niska wilgotność powietrza jej nie przeszkadza.

Gleba i przesadzanie

Potrzebuje gleby ubogiej do średnio żyznej, przepuszczalnej, może być nawet kamienista. Sprawdzą się podłoża piaszczyste, żwirowe i gliniaste, a roślina toleruje odczyn zasadowy (pH mniej więcej 6,0–8,0).

Rośliny w donicach przesadza się w kwietniu.

Cięcie

W marcu lub kwietniu przytnij krzaczek aż do starego drewna, aby pozostał zwarty. Bez cięcia ruta drewnieje i staje się rzadka. Zawsze pracuj w rękawiczkach.

Sadzenie i wysiew

Sadź w pełnym słońcu, w suchej, dobrze przepuszczalnej glebie, w rozstawie około 60 cm. Rośliny wysadza się na miejsce stałe w maju i czerwcu. Nasiona można wysiewać wprost do gruntu w kwietniu i maju, a siew w domu zaplanuj na marzec. Przy sadzeniu zakładaj rękawiczki.

Zimowanie

Ruta jest mrozoodporna i zimuje w gruncie. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego. W tym czasie warto ściółkować rośliny i chronić je przed nadmiarem wilgoci, ponieważ w zimie powinny stać raczej sucho.

Rozmnażanie

Rutę rozmnaża się z nasion albo z sadzonek pędowych. Sadzonki pobiera się od maja do lipca. Ponieważ roślina jest krótkowieczna, warto co jakiś czas wyhodować nową.

Najczęstsze problemy

Żółknięcie i zamieranie rośliny to zwykle objaw gnicia korzeni w mokrej glebie. Popraw drenaż i podlewaj rzadziej.

Zdrewniały, rzadki krzaczek wynika z wieku i braku cięcia. Przytnij go wiosną albo wymień po mniej więcej 5 latach.

Wysypka po kontakcie z rośliną wynika z działania fototoksycznego soku. Pracuj w rękawiczkach i w ubraniu z długim rękawem.

Zbiór i zastosowanie

Liście i młode pędy zbiera się od maja do września. Ruta jest gorzka, więc używa się jej bardzo oszczędnie: w kuchni śródziemnomorskiej, do aromatyzowania grappy i w niektórych potrawach regionalnych. Nie nadaje się dla kobiet w ciąży.

Tradycyjnie była stosowana w medycynie ludowej, a w niektórych tradycjach także jako roślina ochronna.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy ruta zwyczajna zimuje w gruncie?Tak, jest mrozoodporna i zimuje w gruncie. Zimą warto ją ściółkować i chronić przed nadmierną wilgocią.
Kiedy przycinać rutę?W marcu lub kwietniu, aż do starego drewna. Dzięki temu krzaczek pozostaje zwarty.
Dlaczego po dotknięciu ruty pojawia się wysypka?Sok ruty jest fototoksyczny i może podrażniać skórę. Pracuj w rękawiczkach i w ubraniu z długim rękawem.
Jak rozmnożyć rutę?Z nasion, wysiewanych w kwietniu i maju, albo z sadzonek pędowych pobieranych od maja do lipca.
Czy ruta jest szkodliwa dla psów i kotów?Ruta może być łagodnie toksyczna dla kotów i psów, dlatego trzymaj ją poza ich zasięgiem. To informacja ogólna, a nie porada weterynaryjna.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony