Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Chia

Salvia hispanica · Lamiaceae

Inne nazwy: szałwia hiszpańska, nasiona chia

Chia, znana też jako szałwia hiszpańska (Salvia hispanica), to jednoroczne zioło o wysokich łodygach zakończonych kłosami kwiatów. W naszym klimacie uprawia się ją jako roślinę jednoroczną, a największym wyzwaniem jest to, aby nasiona zdążyły dojrzeć przed pierwszymi przymrozkami.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
18–30 °C, min. 0 °C
Trudność uprawy
Średnio wymagająca
Wysokość
1–1,8 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda chia

Chia pochodzi ze środkowego i południowego Meksyku oraz z Gwatemali i należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). To jednoroczna roślina zielna o wzniesionym pokroju i czterokanciastych łodygach, które kończą się kwiatostanami. Zwykle dorasta do 1–1,75 m.

Liście są zielone, naprzeciwległe, mają 4–8 cm długości i 3–5 cm szerokości. Drobne fioletowe i białe kwiaty są zebrane w liczne skupienia w szczytowym kłosie. Kwitnie w sierpniu i wrześniu, a kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i inne owady zapylające.

Nasiona są owalne, mają około 1 mm i marmurkowe ubarwienie: brązowe, szare, czarne i białe. Po namoczeniu tworzą żel. Uprawa jest umiarkowanie trudna.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Chia potrzebuje pełnego słońca, więc wybierz najjaśniejsze miejsce w ogrodzie. Roślina kwitnie przy krótkim dniu, dlatego na naszej szerokości geograficznej przymrozki mogą przerwać dojrzewanie nasion. Im wcześniej posadzisz ją w dobrym miejscu, tym większa szansa na plon.

Podlewanie

Siewki potrzebują wilgoci, więc w początkowym okresie nie pozwalaj, aby podłoże całkiem wyschło. Dorosłe rośliny nie lubią mokrej gleby i znoszą umiarkowaną suszę. Więcej wody warto dać w lipcu i sierpniu. Nadmiar wilgoci grozi gniciem roślin.

Gleba

Najlepsza jest lekka lub średnia gleba, gliniasta albo piaszczysta, dobrze przepuszczalna i umiarkowanie żyzna. Chia toleruje odczyn kwaśny. Ważne, by woda nie zalegała przy korzeniach.

Nawożenie

Chia ma niewielkie wymagania pokarmowe. Wiele upraw prowadzi się bez nawożenia, więc w ogrodzie zwykle nie jest ono potrzebne.

Siew i sadzenie

Siej dopiero po ostatnich przymrozkach, czyli w maju. Siewki możesz też wcześniej przygotować w domu: wysiew do pojemników przypada na kwiecień, a wysadzanie na miejsce stałe na maj i czerwiec. Do zbioru mija od 100 do 180 dni, zależnie od miejsca uprawy. W uprawach towarowych rzędy rozmieszcza się w odstępach 70–80 cm.

W kwietniu, maju i październiku miej pod ręką osłonę na wypadek przymrozku.

Cięcie

Chia nie wymaga przycinania.

Zima

Chia jest uprawiana jako roślina jednoroczna, a przymrozki ją zabijają. Nie jest mrozoodporna, więc nie przezimuje w gruncie. Okres spoczynku trwa od listopada do marca.

Rozmnażanie

Chia rozmnaża się z nasion. Termin siewu przypada na kwiecień i maj.

Najczęstsze problemy

Nasiona nie dojrzewają przed mrozem. Przyczyną jest kwitnienie przy krótkim dniu w naszym umiarkowanym klimacie. Wybieraj odmiany kwitnące wcześnie i siej jak najwcześniej, pamiętając o przymrozkach.

Rośliny gniją. Przyczyną jest mokra gleba. Sadź w dobrze przepuszczalnym podłożu i nie przelewaj.

Zbiór i wykorzystanie

Jadalne są nasiona, które zbiera się w październiku. Jada się je na surowo, dodaje do puddingów i napojów. W płynie pęcznieją i tworzą żel, i są bogate w kwasy tłuszczowe omega-3.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy chia przezimuje w polskim ogrodzie?Nie. Chia jest rośliną jednoroczną i przymrozki ją zabijają, więc co roku trzeba ją wysiewać na nowo.
Kiedy siać chia?Do gruntu siej po ostatnich przymrozkach, w maju. Siewki możesz wcześniej przygotować w domu w kwietniu i wysadzić w maju lub czerwcu.
Czy chia dojrzeje w naszym klimacie?To główne ryzyko, bo roślina kwitnie przy krótkim dniu, a przymrozki mogą przerwać dojrzewanie nasion. Pomaga wczesny siew i odmiany wcześnie kwitnące.
Ile czasu rośnie chia do zbioru nasion?Od siewu do zbioru mija od 100 do 180 dni, zależnie od miejsca uprawy. U nas zbiór przypada na październik.
Jak podlewać chia?Siewki potrzebują wilgoci, a dorosłe rośliny znoszą umiarkowaną suszę i źle reagują na mokrą glebę. Więcej wody daj w lipcu i sierpniu.
Jak wykorzystać nasiona chia?Nasiona jada się na surowo, dodaje do puddingów i napojów. Po namoczeniu tworzą żel.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony