Chia
Salvia hispanica · Lamiaceae
Inne nazwy: szałwia hiszpańska, nasiona chia
Chia, znana też jako szałwia hiszpańska (Salvia hispanica), to jednoroczne zioło o wysokich łodygach zakończonych kłosami kwiatów. W naszym klimacie uprawia się ją jako roślinę jednoroczną, a największym wyzwaniem jest to, aby nasiona zdążyły dojrzeć przed pierwszymi przymrozkami.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 18–30 °C, min. 0 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 1–1,8 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda chia
Chia pochodzi ze środkowego i południowego Meksyku oraz z Gwatemali i należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). To jednoroczna roślina zielna o wzniesionym pokroju i czterokanciastych łodygach, które kończą się kwiatostanami. Zwykle dorasta do 1–1,75 m.
Liście są zielone, naprzeciwległe, mają 4–8 cm długości i 3–5 cm szerokości. Drobne fioletowe i białe kwiaty są zebrane w liczne skupienia w szczytowym kłosie. Kwitnie w sierpniu i wrześniu, a kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i inne owady zapylające.
Nasiona są owalne, mają około 1 mm i marmurkowe ubarwienie: brązowe, szare, czarne i białe. Po namoczeniu tworzą żel. Uprawa jest umiarkowanie trudna.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Chia potrzebuje pełnego słońca, więc wybierz najjaśniejsze miejsce w ogrodzie. Roślina kwitnie przy krótkim dniu, dlatego na naszej szerokości geograficznej przymrozki mogą przerwać dojrzewanie nasion. Im wcześniej posadzisz ją w dobrym miejscu, tym większa szansa na plon.
Podlewanie
Siewki potrzebują wilgoci, więc w początkowym okresie nie pozwalaj, aby podłoże całkiem wyschło. Dorosłe rośliny nie lubią mokrej gleby i znoszą umiarkowaną suszę. Więcej wody warto dać w lipcu i sierpniu. Nadmiar wilgoci grozi gniciem roślin.
Gleba
Najlepsza jest lekka lub średnia gleba, gliniasta albo piaszczysta, dobrze przepuszczalna i umiarkowanie żyzna. Chia toleruje odczyn kwaśny. Ważne, by woda nie zalegała przy korzeniach.
Nawożenie
Chia ma niewielkie wymagania pokarmowe. Wiele upraw prowadzi się bez nawożenia, więc w ogrodzie zwykle nie jest ono potrzebne.
Siew i sadzenie
Siej dopiero po ostatnich przymrozkach, czyli w maju. Siewki możesz też wcześniej przygotować w domu: wysiew do pojemników przypada na kwiecień, a wysadzanie na miejsce stałe na maj i czerwiec. Do zbioru mija od 100 do 180 dni, zależnie od miejsca uprawy. W uprawach towarowych rzędy rozmieszcza się w odstępach 70–80 cm.
W kwietniu, maju i październiku miej pod ręką osłonę na wypadek przymrozku.
Cięcie
Chia nie wymaga przycinania.
Zima
Chia jest uprawiana jako roślina jednoroczna, a przymrozki ją zabijają. Nie jest mrozoodporna, więc nie przezimuje w gruncie. Okres spoczynku trwa od listopada do marca.
Rozmnażanie
Chia rozmnaża się z nasion. Termin siewu przypada na kwiecień i maj.
Najczęstsze problemy
Nasiona nie dojrzewają przed mrozem. Przyczyną jest kwitnienie przy krótkim dniu w naszym umiarkowanym klimacie. Wybieraj odmiany kwitnące wcześnie i siej jak najwcześniej, pamiętając o przymrozkach.
Rośliny gniją. Przyczyną jest mokra gleba. Sadź w dobrze przepuszczalnym podłożu i nie przelewaj.
Zbiór i wykorzystanie
Jadalne są nasiona, które zbiera się w październiku. Jada się je na surowo, dodaje do puddingów i napojów. W płynie pęcznieją i tworzą żel, i są bogate w kwasy tłuszczowe omega-3.









































































































