Cytryniec chiński
Schisandra chinensis · Schisandraceae
Inne nazwy: schisandra
Cytryniec chiński (Schisandra chinensis, zwany też schisandrą) to mrozoodporna, zrzucająca liście liana, która owocuje czerwonymi jagodami zebranymi w grona. W naszym klimacie rośnie w gruncie bez osłon, a do owocowania potrzebuje roślin obu płci albo odmiany samopylnej.
- Światło
- Półcień, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–24 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 8–9 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda cytryniec chiński
To wieloletnie, drewniejące pnącze o ciemnobrązowych pędach, które wspina się, owijając się wokół podpór. Zwykle osiąga 8–9 m długości, w skrajnych przypadkach do 25 m. W naturze rośnie w lasach iglastych i mieszanych oraz na brzegach strumieni w północnych i północno-wschodnich Chinach, na rosyjskim Dalekim Wschodzie, w Korei i w Japonii, wspinając się po drzewach i krzewach w stronę światła.
Liście są pojedyncze, owalne, zielone, mają 5–11 cm długości i 3–7 cm szerokości i osadzone są na lekko czerwonawych ogonkach. Kwiaty są zwykle rozdzielnopłciowe: białe do kremowych, woskowe, wyrastają w kątach liści, a pod koniec kwitnienia różowieją. Owoce to błyszczące, czerwone, kuliste jagody o średnicy 5–10 mm, zebrane w zwisające grona. Każda zawiera 1–2 nerkowate nasiona. Korzenie są płytkie i rozgałęzione, a pędy mogą ukorzeniać się w węzłach.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Cytryniec chiński lubi półcień, toleruje też stanowiska od słonecznych do półcienistych. W lesie sięga po światło, wspinając się po innych roślinach, dlatego potrzebuje solidnej podpory: pergoli, kratki lub palików, po których poprowadzisz pędy.
Roślina kwitnie w maju i czerwcu, jest miododajna i chętnie odwiedzana przez pszczoły, chrząszcze i drobne ćmy.
Podlewanie
Wymagania wodne są umiarkowane. Najwięcej wody roślina potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu, więc w tych miesiącach podlewaj częściej, zwłaszcza w suche tygodnie. Ponieważ korzenie są płytkie, pilnuj, by wierzchnia warstwa podłoża nie wysychała na długo.
Nawożenie
Nawoź najlepiej w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Cięcie
Pędy przycinaj w styczniu i lutym, w okresie spoczynku rośliny. Ponieważ cytryniec silnie rośnie, regularne cięcie pomaga utrzymać pędy w ryzach na podporze.
Sadzenie i zapylanie
Do gruntu sadź w kwietniu i maju oraz we wrześniu i październiku. Nasiona wysiewaj w październiku i listopadzie.
Najważniejsza sprawa to płeć roślin. Kwiaty są zwykle rozdzielnopłciowe, więc aby uzyskać owoce, posadź obok siebie roślinę męską i żeńską. Możesz też wybrać samopylną odmianę 'Eastern Prince'. Pędy prowadź po kratce lub palikach.
Zimowanie
Cytryniec chiński jest mrozoodporny: znosi mrozy do około -30°C, a typowe zimowe minimum w naszym klimacie to około -20°C. Nie wymaga osłon na zimę. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Cytryniec możesz rozmnażać z nasion, przez odkłady i z sadzonek pędowych. Odkłady i sadzonki rób w kwietniu, maju oraz w lipcu i sierpniu. Odkłady wykorzystują to, że pędy potrafią ukorzeniać się w węzłach. Pamiętaj, że z nasion wyrosną rośliny, których płci nie będziesz znać z góry.
Najczęstszy problem: kwitnie, ale nie owocuje
Jeśli cytryniec kwitnie, a owoców brak, przyczyną jest zwykle to, że posadzono rośliny tylko jednej płci. Rozwiązaniem jest dosadzenie rośliny drugiej płci albo wybór odmiany samopylnej.
Zbiór i zastosowanie
Owoce zbieraj we wrześniu i październiku. Kwaśne jagody, zwane owocami pięciu smaków, nadają się do herbat, soków i przetworów. W tradycyjnej medycynie chińskiej i koreańskiej są znane jako wuweizi (omija). Ptaki chętnie zjadają owoce i roznoszą nasiona.



















































































