Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Vitis vinifera

Vitaceae

Inne nazwy: winorośl właściwa, winna latorośl, Latorośl winna, Winorośl winna

Vitis vinifera, czyli winorośl właściwa (zwana też winną latoroślą), to zdrewniała pnąca roślina o jadalnych owocach, którą w Polsce uprawia się na słonecznej, osłoniętej ścianie, kratownicy lub pergoli. Wymaga stabilnej podpory, regularnego cięcia i dużo słońca. Poniżej najważniejsze zasady uprawy w chłodniejszym klimacie z mroźnymi zimami.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–30 °C, min. -20 °C
Trudność uprawy
Średnio wymagająca
Wysokość
3–15 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda winorośl właściwa

Vitis vinifera należy do rodziny Vitaceae. To wieloletnia, liściopadna liana, która wspina się za pomocą wąsów czepnych i potrzebuje podpory oraz prowadzenia. Zwykle dorasta do 3–15 m wysokości i 2–6 m szerokości.

Liście są duże, dłoniasto klapowane, ząbkowane, zielone, długości 7–15 cm, od spodu czasem owłosione. Wąsy wyrastają naprzeciw liści. W czerwcu pojawiają się drobne, niepozorne, zielonożółte i pachnące kwiaty zebrane w zwisające grona.

Owoce to grona małych, owalnych jagód: zielonych, czerwonych lub ciemnofioletowych, często z woskowym nalotem. Niektóre odmiany są bezpestkowe. Gatunek pochodzi z obszaru od Morza Śródziemnego i Europy Środkowej po południowo-zachodnią Azję, od Portugalii i Maroka po południowe Niemcy i północny Iran. Dzikie formy (podgatunek sylvestris) rosną w lasach nadrzecznych i na skrajach lasów.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Winorośl potrzebuje pełnego słońca, czyli co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła dziennie, oraz dobrej cyrkulacji powietrza. Odmiany uprawne wymagają ciepłego, słonecznego i przepuszczalnego miejsca.

Najlepiej sprawdza się słoneczna, osłonięta ściana albo kratownica lub pergola z mocną konstrukcją, bo rozrośnięta roślina jest ciężka.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane, a winorośl średnio toleruje suszę. Więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Podłoże powinno być wilgotne, ale dobrze przepuszczalne, bez zastoin wody.

Gleba

Winorośl toleruje wiele gleb, w tym gliniaste, piaszczyste i próchnicze, o ile są dobrze przepuszczalne. Najlepiej rośnie na obojętnej do zasadowej glebie gliniasto-próchnicznej, przy pH około 6–8.

Nawożenie

Nawozi się w marcu i kwietniu, czyli na początku okresu wzrostu.

Cięcie

Mocne cięcie wykonuje się w czasie zimowego spoczynku, w lutym i marcu. Na uformowanym szkielecie zostawia się krótkie czopki lub długie pędy owocujące.

Latem warto przerzedzać pędy i liście. Dzięki temu krzew lepiej się przewietrza, a to ogranicza choroby grzybowe.

Sadzenie

Sadzenie w gruncie wypada w kwietniu i maju. Miejsce powinno być słoneczne i osłonięte, najlepiej przy ścianie albo przy kratownicy czy pergoli z solidnym oparciem.

Korzenie są głębokie, rozległe i zdrewniałe. Winorośl jest podatna na filokserę, dlatego kupuj rośliny szczepione na odpornej podkładce.

Zimowanie

Roślina jest mrozoodporna, ale w polskim klimacie to granica jej wytrzymałości: około -20°C, czyli tyle co typowe zimowe minima. Chroń ją przed zimowymi wiatrami oraz przed przymrozkami wiosną, zwłaszcza w kwietniu i maju. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Winorośl można rozmnażać przez sadzonki pędowe, odkłady, szczepienie lub z nasion. Sadzonki pobiera się w lutym i marcu.

Choroby i szkodniki

Do częstych chorób należą mączniak prawdziwy, mączniak rzekomy, szara pleśń, zgnilizna gron (botrytis), czarna zgnilizna i guzowatość korzeni. Groźnym szkodnikiem jest filoksera.

Biały mączysty nalot na liściach to mączniak prawdziwy. Przerzedź ulistnienie dla lepszego przewiewu i zastosuj fungicyd.

Gnijące grona przy wilgotnej pogodzie to zwykle botrytis. Przerzedź ulistnienie i usuń porażone grona.

Osłabiony, marniejący krzew może świadczyć o filokserze na korzeniach. Sadź rośliny szczepione na odpornej podkładce.

Zbiór i wykorzystanie

Owoce zbiera się we wrześniu i październiku. Jagody je się na surowo, suszy na rodzynki albo wykorzystuje do soku, wina i octu. W wielu kuchniach nadziewa się liście, a z pestek tłoczy się olej.

Tradycyjnie winorośl stosowano przy kaszlu, problemach ze skórą i oczami oraz dolegliwościach trawiennych.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy przycinać winorośl?Mocne cięcie wykonuje się w lutym i marcu, w czasie zimowego spoczynku. Latem przerzedza się pędy i liście.
Jakie stanowisko jest najlepsze dla winorośli?Pełne słońce, co najmniej 6 godzin dziennie, w osłoniętym miejscu z dobrym przewiewem, np. przy słonecznej ścianie, na kratownicy lub pergoli.
Kiedy zbiera się winogrona?Zbiór przypada na wrzesień i październik.
Czy winorośl przetrwa polską zimę?Jest mrozoodporna, ale wytrzymuje około -20°C, więc w ostrzejsze zimy bywa na granicy. Warto chronić ją przed zimowymi wiatrami i wiosennymi przymrozkami.
Jak uniknąć filoksery?Sadź winorośl szczepioną na odpornej podkładce. Osłabiony, marniejący krzew może świadczyć o porażeniu korzeni.
Czy winorośl jest toksyczna dla psów?Może być toksyczna dla psów, więc trzymaj ją poza ich zasięgiem. To informacja ogólna, nie porada weterynaryjna.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony