Jarzębina

Sorbus · Rosaceae

Inne nazwy: jarząb

Jarzębina, zwana też jarzębem (łac. Sorbus), to łatwe w uprawie liściaste drzewa i krzewy z rodziny różowatych. Dobrze znosi polskie zimy, wiosną kwitnie białymi baldachami, a jesienią ozdabia ogród czerwonymi lub pomarańczowymi owocami.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 8–22 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 1–30 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jarzębina – jak wygląda

Jarzębina to roślina drzewiasta, zwykle liściasta. Występuje jako krzew o 1–8 pędach albo jako małe lub średnie drzewo. Jej wysokość waha się od około 1 m do nawet 30 m, zależnie od gatunku. Pokrój jest wyprostowany lub wznoszący się, a kora łuskowata, szara do brązowej.

Liście są zielone, nieparzystopierzaste, z piłkowanymi listkami, nieco podobne do liści jesionu. W maju i czerwcu pojawiają się płaskie kwiatostany drobnych, pięciopłatkowych kwiatów w kolorze białym lub kremowym, z 15–25 pręcikami. Później tworzą się mięsiste owoce jabłkowate z 3–5 nasionami, najczęściej czerwone lub pomarańczowe, rzadko brązowe czy żółte, zebrane w obfite grona.

W naturze rośnie w lasach, na zboczach, stokach gór i terenach skalistych w chłodnym klimacie umiarkowanym Europy, Azji i Ameryki Północnej.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Jarzębina lubi pełne słońce, toleruje też półcień. Ponieważ może wyrosnąć na wysokie drzewo, warto zostawić jej sporo miejsca. Kwiaty chętnie odwiedzają owady zapylające, więc sprawdzi się w ogrodzie przyjaznym owadom. Nie jest to roślina typowo balkonowa ani doniczkowa.

Podlewanie

Wymagania wodne są umiarkowane. Gleba powinna być lekko wilgotna, bez zastoin wody. Więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu, zwłaszcza w upalne tygodnie.

Gleba

Najlepsza jest gleba wilgotna, ale dobrze przepuszczalna. Unikaj miejsc, w których woda długo stoi po deszczu.

Nawożenie

Nawoź najlepiej w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego. W pozostałych miesiącach nie jest to konieczne.

Przycinanie

Według kalendarza cięcie wypada w styczniu oraz w listopadzie i grudniu, czyli w okresie spoczynku. Przycinaj w okresie bez liści, usuwając pędy uszkodzone i zbędne.

Sadzenie

Jarzębinę sadzi się w marcu oraz w październiku i listopadzie. Jesienne sadzenie wypada w okresie, gdy roślina przechodzi w spoczynek. Po posadzeniu dbaj o to, by gleba była umiarkowanie wilgotna.

Zimowanie

Jarzębina jest mrozoodporna i w chłodnym klimacie zimuje w gruncie bez osłon. Najniższa temperatura, jaką wytrzymuje, to około -30 °C, a typowe zimowe minima w Polsce są wyższe. Spoczynek trwa mniej więcej od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Jarzębinę rozmnaża się z nasion oraz przez szczepienie. Siew i rozmnażanie przypadają w październiku i listopadzie. Szczepienie stosuje się zwykle tam, gdzie zależy na zachowaniu cech konkretnej odmiany.

Owoce

Owoce dojrzewają we wrześniu i październiku i wtedy są najbardziej ozdobne. Gęste grona czerwonych lub pomarańczowych owoców wyglądają efektownie na tle jesiennego ogrodu.