Cis
Taxus · Taxaceae
Inne nazwy: cisy
Cis (Taxus, w liczbie mnogiej cisy) to zimozielone drzewo lub krzew iglasty, bardzo odporne na mróz i dobrze znoszące cięcie. W Polsce sprawdza się jako żywopłot, soliter i roślina do dużych donic. Rośnie powoli, ale jest długowieczny. Wszystkie jego części są silnie trujące, co trzeba uwzględnić przy wyborze miejsca.
- Światło
- Słońce do półcienia, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 5–25 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 2,5–20 m
Gatunki i odmiany
Cis pospolity
Taxus baccata
- Półcień
- Umiarkowane
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Cis – jak wygląda i jak rośnie
Cis należy do rodziny Taxaceae. Jest zimozielony i wieloletni, a w naturze występuje w strefie umiarkowanej półkuli północnej, między innymi w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Zwykle rośnie w wilgotnych lasach, często na zboczach i skałach.
W zależności od gatunku i odmiany osiąga od 2,5 do nawet 20 m wysokości i od 1 do 6 m szerokości. Przyrost jest powolny. Pokrój jest zwykle gęsty, prosty lub zaokrąglony.
Igły są płaskie, liniowe, błyszczące, ciemnozielone, długości około 1–4 cm, od spodu jaśniejsze. Rosną spiralnie, ale układają się w dwóch płaskich rzędach. Kwiaty są niepozorne, a rośliny są dwupienne: osobniki męskie pylą wczesną wiosną, w marcu i kwietniu. Na roślinach żeńskich jesienią dojrzewa nasiono otoczone miękką, mięsistą, czerwoną osnówką.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Cis rośnie od pełnego słońca po półcień. W głębokim cieniu rośnie wolniej i może być rzadki, a przy silnym słońcu młode rośliny mogą przesychać. Dobrze jest osłonić go od silnego wiatru.
To roślina łatwa w uprawie, odpowiednia także na skalniak.
Podlewanie
Młode cisy utrzymuj równomiernie wilgotne. Rośliny dobrze ukorzenione znoszą okresy suszy, ale nie lubią stojącej wody. Więcej wody potrzebują w lipcu i sierpniu.
Gleba i przesadzanie
Cis rośnie na większości gleb: gliniastych, piaszczystych, próchnicznych i kwaśnych. Najlepsza jest gleba lekko kwaśna, o pH mniej więcej 5,5–7,5, wilgotna, ale dobrze przepuszczalna. Brak drenażu prowadzi do zgnilizny korzeni.
Rośliny w donicach przesadzaj w marcu lub kwietniu.
Nawożenie
Nawoź cis w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Cięcie i żywopłot
Cis bardzo dobrze znosi mocne cięcie, dlatego nadaje się na formowane żywopłoty. Aby zachować kształt i gęstość, przycinaj go co roku. Najlepszy termin to czerwiec, lipiec i sierpień.
Sadzenie
Sadź cisy w marcu, kwietniu, wrześniu i październiku. Rozstaw zależy od gatunku i celu: pojedyncze drzewa sadź w odległości 2–4 m, a przy żywopłocie odległość dobierz do odmiany. Orientacyjnie podaje się około 270 cm.
Jeśli zależy ci na czerwonych osnówkach, w pobliżu musi rosnąć roślina męska, bo tylko wtedy rośliny żeńskie je zawiążą.
Zimowanie
Cis jest w pełni mrozoodporny i w warunkach Europy Środkowej zimuje w gruncie. Warto go jedynie osłonić przed wysuszającymi zimowymi wiatrami. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.
Rozmnażanie
Rozmnażaj cisy z sadzonek pędowych oraz z nasion. Sadzonki pobieraj w sierpniu, wrześniu lub październiku. Nasiona wysiewaj w październiku.
Problemy i szkodniki
Najczęstszy kłopot to brunatnienie igieł i gnicie korzeni. Przyczyną jest zwykle słaby drenaż, dlatego popraw odpływ wody albo przesadź roślinę w inne miejsce. Wolny, rzadki wzrost zwykle oznacza zbyt duży cień, więc przenieś cis w jaśniejsze miejsce.
Mogą pojawić się szkodniki: czerwce, roztocza, wełnowce i opuchlak. Możliwe są też choroby grzybowe oraz zgnilizna korzeni.
Bezpieczeństwo
Toksyczne dla kotów i psów- Koty
- Trująca
- Psy
- Trująca
- Konie
- Trująca
- Ludzie
- Silnie trująca
Cis jest silnie trujący dla ludzi i trujący dla kotów, psów oraz koni. Toksyczne są igły, kora, nasiona i pędy. Substancje toksyczne to alkaloidy taksynowe i olejek eteryczny. Objawy zatrucia to drżenia, trudności w oddychaniu, wymioty, ból brzucha, zwolniony puls, drgawki, zapaść i nagła śmierć z powodu niewydolności serca. Czerwona osnówka jest słodka, ale nasiono w środku jest śmiertelnie trujące, więc nie zaleca się jej jeść. Te informacje mają charakter wyłącznie informacyjny i nie są poradą weterynaryjną ani medyczną. W razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia




















































































