Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Cis

Taxus · Taxaceae

Inne nazwy: cisy

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Cis (Taxus, w liczbie mnogiej cisy) to zimozielone drzewo lub krzew iglasty, bardzo odporne na mróz i dobrze znoszące cięcie. W Polsce sprawdza się jako żywopłot, soliter i roślina do dużych donic. Rośnie powoli, ale jest długowieczny. Wszystkie jego części są silnie trujące, co trzeba uwzględnić przy wyborze miejsca.

Światło
Słońce do półcienia, Półcień
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
5–25 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
2,5–20 m

Gatunki i odmiany

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Cis – jak wygląda i jak rośnie

Cis należy do rodziny Taxaceae. Jest zimozielony i wieloletni, a w naturze występuje w strefie umiarkowanej półkuli północnej, między innymi w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Zwykle rośnie w wilgotnych lasach, często na zboczach i skałach.

W zależności od gatunku i odmiany osiąga od 2,5 do nawet 20 m wysokości i od 1 do 6 m szerokości. Przyrost jest powolny. Pokrój jest zwykle gęsty, prosty lub zaokrąglony.

Igły są płaskie, liniowe, błyszczące, ciemnozielone, długości około 1–4 cm, od spodu jaśniejsze. Rosną spiralnie, ale układają się w dwóch płaskich rzędach. Kwiaty są niepozorne, a rośliny są dwupienne: osobniki męskie pylą wczesną wiosną, w marcu i kwietniu. Na roślinach żeńskich jesienią dojrzewa nasiono otoczone miękką, mięsistą, czerwoną osnówką.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Cis rośnie od pełnego słońca po półcień. W głębokim cieniu rośnie wolniej i może być rzadki, a przy silnym słońcu młode rośliny mogą przesychać. Dobrze jest osłonić go od silnego wiatru.

To roślina łatwa w uprawie, odpowiednia także na skalniak.

Podlewanie

Młode cisy utrzymuj równomiernie wilgotne. Rośliny dobrze ukorzenione znoszą okresy suszy, ale nie lubią stojącej wody. Więcej wody potrzebują w lipcu i sierpniu.

Gleba i przesadzanie

Cis rośnie na większości gleb: gliniastych, piaszczystych, próchnicznych i kwaśnych. Najlepsza jest gleba lekko kwaśna, o pH mniej więcej 5,5–7,5, wilgotna, ale dobrze przepuszczalna. Brak drenażu prowadzi do zgnilizny korzeni.

Rośliny w donicach przesadzaj w marcu lub kwietniu.

Nawożenie

Nawoź cis w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.

Cięcie i żywopłot

Cis bardzo dobrze znosi mocne cięcie, dlatego nadaje się na formowane żywopłoty. Aby zachować kształt i gęstość, przycinaj go co roku. Najlepszy termin to czerwiec, lipiec i sierpień.

Sadzenie

Sadź cisy w marcu, kwietniu, wrześniu i październiku. Rozstaw zależy od gatunku i celu: pojedyncze drzewa sadź w odległości 2–4 m, a przy żywopłocie odległość dobierz do odmiany. Orientacyjnie podaje się około 270 cm.

Jeśli zależy ci na czerwonych osnówkach, w pobliżu musi rosnąć roślina męska, bo tylko wtedy rośliny żeńskie je zawiążą.

Zimowanie

Cis jest w pełni mrozoodporny i w warunkach Europy Środkowej zimuje w gruncie. Warto go jedynie osłonić przed wysuszającymi zimowymi wiatrami. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.

Rozmnażanie

Rozmnażaj cisy z sadzonek pędowych oraz z nasion. Sadzonki pobieraj w sierpniu, wrześniu lub październiku. Nasiona wysiewaj w październiku.

Problemy i szkodniki

Najczęstszy kłopot to brunatnienie igieł i gnicie korzeni. Przyczyną jest zwykle słaby drenaż, dlatego popraw odpływ wody albo przesadź roślinę w inne miejsce. Wolny, rzadki wzrost zwykle oznacza zbyt duży cień, więc przenieś cis w jaśniejsze miejsce.

Mogą pojawić się szkodniki: czerwce, roztocza, wełnowce i opuchlak. Możliwe są też choroby grzybowe oraz zgnilizna korzeni.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca
Ludzie
Silnie trująca

Cis jest silnie trujący dla ludzi i trujący dla kotów, psów oraz koni. Toksyczne są igły, kora, nasiona i pędy. Substancje toksyczne to alkaloidy taksynowe i olejek eteryczny. Objawy zatrucia to drżenia, trudności w oddychaniu, wymioty, ból brzucha, zwolniony puls, drgawki, zapaść i nagła śmierć z powodu niewydolności serca. Czerwona osnówka jest słodka, ale nasiono w środku jest śmiertelnie trujące, więc nie zaleca się jej jeść. Te informacje mają charakter wyłącznie informacyjny i nie są poradą weterynaryjną ani medyczną. W razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy cis jest trujący?Tak. Dla ludzi jest silnie trujący, a także trujący dla kotów, psów i koni. Toksyczne są igły, kora, nasiona i pędy. W razie wątpliwości skontaktuj się z lekarzem lub weterynarzem.
Kiedy przycinać cis?Cis dobrze znosi mocne cięcie. Przycinaj go co roku, w czerwcu, lipcu lub sierpniu, aby zachować kształt i gęstość.
Czy cis nadaje się na żywopłot?Tak, jest gęsty i dobrze znosi formowanie. Rośnie jednak powoli.
Czy cis zimuje w gruncie?Tak, jest w pełni mrozoodporny. Dobrze jest tylko osłonić go przed wysuszającymi zimowymi wiatrami.
Dlaczego cis brunatnieje i gniją mu korzenie?Zwykle przyczyną jest słaby drenaż. Popraw odpływ wody lub przesadź roślinę w inne miejsce.
Jak rozmnożyć cis?Z sadzonek pędowych, pobieranych od sierpnia do października, lub z nasion wysiewanych w październiku.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony