Leszczyna

Corylus · Betulaceae

Inne nazwy: leszczyny, orzeszyna

Leszczyna (Corylus) to łatwy w uprawie, zrzucający liście krzew lub drzewo, które w polskim klimacie rośnie bez osłon zimowych. Kwitnie bardzo wcześnie, jeszcze przed rozwojem liści, a jesienią daje jadalne orzechy. Sprawdza się w ogrodzie owocowym, w żywopłocie i jako roślina ozdobna.

Światło: Słońce do półcienia, Półcień
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 8–24 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 3–12 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda leszczyna

Leszczyna należy do rodziny brzozowatych (Betulaceae) i jest rośliną zrzucającą liście na zimę. Rośnie w strefie umiarkowanej półkuli północnej, w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W naturze spotyka się ją w lasach, na ich skrajach i w zadrzewieniach.

Pokrój zależy od gatunku. Większość to wielopniowe krzewy wypuszczające odrosty, które dorastają nawet do 12 m. Niektóre gatunki tworzą jednopniowe drzewa o wysokości 20–35 m. Liście są proste, zaokrąglone, z podwójnie piłkowanym brzegiem. Młode liście mają czerwone przylistki.

Kwiaty pojawiają się bardzo wcześnie, przed liśćmi. To długie, bladożółte kotki męskie oraz drobne kwiaty żeńskie z czerwonymi szyjkami słupka. Owocem jest orzech o długości 1–2,5 cm, częściowo lub całkowicie otoczony liściastą albo kolczastą okrywą.

Orzechy są pokarmem dla wiewiórek, popielic i jeleni, a na krzewach żyją grzyby, porosty i ćmy.

Uprawa i pielęgnacja

Sadzenie

Leszczynę sadzi się w marcu oraz jesienią, w październiku i listopadzie. Roślina bywa wykorzystywana na żywopłoty i w takim zastosowaniu dobrze znosi sadzenie w szpalerze. Pamiętaj, że krzewy tworzą odrosty, a niektóre gatunki z czasem osiągają bardzo duże rozmiary, więc przy wyborze miejsca uwzględnij docelową wysokość.

Cięcie

Leszczynę można ciąć na pniak, czyli mocno odmładzać. Zabieg wykonuje się w lutym lub marcu, pod koniec zimy, gdy kotki zdążą już wysypać pyłek.

Nawożenie

Nawożenie przypada na marzec, czyli na początek sezonu wegetacyjnego.

Zimowanie

Leszczyna jest mrozoodporna i nie wymaga okrywania. Rośliny znoszą mrozy do około −25 °C, a typowe zimowe minima w Polsce są niższe tylko okazjonalnie. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty. Kwitnienie zaczyna się już w styczniu i trwa do marca, więc kotki mogą być widoczne jeszcze w środku zimy.

Rozmnażanie

Nasiona wysiewa się w październiku. Rozmnażanie przypada też na czerwiec, lipiec i listopad.

Zbiór i wykorzystanie

Orzechy zbiera się we wrześniu i w październiku. Jadalne są orzechy wszystkich leszczyn, ale główne uprawy towarowe to leszczyna pospolita i pokrewne gatunki o większych owocach.