Leszczyna pospolita
Corylus avellana · Betulaceae
Inne nazwy: orzech laskowy, orzechy laskowe
Leszczyna pospolita, zwana też orzechem laskowym, to wielopniowy krzew liściasty, który kwitnie jeszcze przed wiosną i wydaje jadalne orzechy. Jest odporna na mróz i łatwa w uprawie, ale potrzebuje sporo miejsca. Poniżej znajdziesz wskazówki dotyczące stanowiska, cięcia i zbioru.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–24 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 3–8 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda leszczyna pospolita
Corylus avellana z rodziny brzozowatych to wieloletni krzew liściasty, w naturze rosnący w Europie i zachodniej Azji, od Wysp Brytyjskich i Półwyspu Iberyjskiego po Skandynawię, Kaukaz, Ural i północno-zachodni Iran. Zwykle spotyka się ją w podszycie lasów, w żywopłotach i zaroślach, dawniej była też uprawiana jako krzew ścinany na pniak.
Tworzy wielopniowy, rozłożysty krzew z kępą powyginanych pędów. Dorasta do 3–8 m wysokości i zwykle 3–6 m szerokości. Liście są okrągławe, miękko owłosione, mają 6–12 cm średnicy i podwójnie piłkowane brzegi. Jesienią przebarwiają się na żółto.
Roślina jest jednopienna. Żółte kotki męskie o długości 5–12 cm i drobne kwiaty żeńskie z czerwonymi znamionami pojawiają się przed liśćmi, w styczniu, lutym i marcu. Orzechy mają 15–20 mm, są żółtobrązowe, okrągłe lub owalne i siedzą po 1–5 w krótkiej, listkowatej okrywie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej owocuje w pełnym słońcu. Znosi też półcień, ale wtedy plon orzechów jest mniejszy. Leszczyna rozrasta się szeroko i wypuszcza rozłogi, więc warto zostawić jej sporo miejsca. Nadaje się również na żywopłot swobodnie rosnący.
Podlewanie
Młode krzewy podlewaj regularnie. Dobrze ukorzenione rośliny wymagają już niewiele dodatkowej wody. Więcej wody przyda się w czerwcu, lipcu i sierpniu, zwłaszcza w upalne tygodnie.
Gleba
Leszczyna lubi wilgotną, przepuszczalną, próchniczną glebę gliniastą o odczynie mniej więcej od 6 do 8 pH. Toleruje także płytkie, kamieniste podłoże.
Nawożenie
Nawozić warto w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Cięcie
Przycinaj po kwitnieniu, w lutym i marcu. Usuwaj stare pędy i odrosty korzeniowe. Krzew dobrze znosi także cięcie na pniak, czyli radykalne odmłodzenie.
Sadzenie
Krzewy z gołym korzeniem sadzi się od jesieni do wczesnej wiosny. W praktyce to listopad i grudzień oraz luty i marzec. Zachowaj duże odstępy, bo leszczyna wypuszcza odrosty. Orzechy można też wysiewać w październiku.
Zimowanie
Leszczyna pospolita jest zwykle w pełni mrozoodporna i wytrzymuje temperatury do około -30°C. Nie wymaga osłaniania na zimę. W styczniu oraz w listopadzie i grudniu roślina odpoczywa.
Rozmnażanie
Leszczynę rozmnaża się z nasion, przez odkłady lub przez podział. Najlepszy czas to styczeń, luty, marzec oraz listopad i grudzień.
Problemy w uprawie
Liście mogą być ogryzane przez chrabąszcze japońskie. Pomaga ręczne zbieranie owadów lub pułapki. Na krzewach mogą pojawiać się też mszyce, a orzechy bywają uszkadzane przez ryjkowce. Z chorób wymienia się wschodnią zarazę leszczyny (Eastern filbert blight) i mączniaka prawdziwego.
Jeśli krzew daje mało orzechów, przyczyną bywa słabe zapylenie lub zbyt duży cień. Pomaga posadzenie drugiej odmiany w pełnym słońcu. Nadmiar odrostów wynika z natury rośliny, dlatego trzeba je regularnie usuwać.
Zbiór i wykorzystanie
Orzechy dojrzewają od późnego lata do jesieni, a zbiera się je we wrześniu i październiku. Jada się je na surowo, prażone lub mielone na pastę.
Liście leszczyny są pokarmem gąsienic niektórych ciem, orzechy zjadają wiewiórki i krukowate, a krzewy dają schronienie ptakom śpiewającym.
























































































